Er pep brasañ eus ar c'heodedoù gresian, evel Aten, an archonted (en henc'hresianeg ἄρχοντες, árkhontes[1]) a oa ar vagistrated uhelañ, dezhe kargoù politikel ha kargoù-barn a-bouez.

En AtenAozañ

Pa baouezas Aten da vezañ renet gant rouaned (Goude marv Kodros en XIe antved kent J.-K.), e tremenjod eus un arc'hontiezh diarsav, na oa ket gwall zisheñvel diouzh ar vonarkiezh kent (Betek 753 kent J.-K.) [2], d'ur gouarnamant gant tri arc'hont dilennet e-touez ar vrientinelezh, da gentañ evit dek vloaz (arc'hontiezh dekvloaziek, betek 683 kent J.-K.), ha da-c'houde evit ur bloavez hepken. Goude 487 kent J.-K. e voe tennet ar magistradurioù d'ar sord (stoc'hokratiezh) e-touez izili an div rummad kensus uhelañ .

An tri arc'hont a oa :

  • An arc'hont eponimos (ἄρχων ἐπώνυμος, árkhôn epốnumos, pe ὁ ἄρχων, ho árkhôn, littéralement « an arc'hont », hep muioc'h a resisadurioù), a roe e anv d'ar bloavezh ha, betek 487, a chomas atav rener ofisiel ar geoded. Edo ar melestradur sivil hag ar barnerezh foran en e garg. Kulator an intañvezed hag ar vinored e oa hag evezhiañ a rae ar breudoù en tiegezhioù.
  • An arc'hont-roue (Henc'hresianeg ἄρχων βασιλεὺς, árkhôn basileùs), a gemeras kargoù relijiel ar rouanez kozh. E karg e oa eus al lidoù relijiel kozh ha bleinañ a rae an Areopagos. En e emell e oa an aferioù muntroù hag an torfedoù dizeoliezh. Teurel a rae an arc'hont-roue berzioù relijiel. Ret e oa dezhañ bezañ dimezet.
  • An arc'hont polemarc'h (Henc'hresianeg ἄρχων πολέμαρχος, árkhôn polémarkhos) a oa rener an arme da gentañ met koll a reas ar galloud-se a voe roet d'ar strategourien goude 487 kent J.-K., pa voe tennet an arc'hontiezh d'ar sord. Kemer a reas neuze lod eus ar c'hargoù relijiel (Evel al lidoù en enor d'ar soudarded) hag eus ar c'hargoù-barn e-keñver ar re na oant ket keodediz eus Aten (Evezhiañ a rae an holl breudoù liammet gant ar meteged).

Er VIIvet kantved, c'hwec'h thesmothètes (Henc'hresianeg θεσμοθέται, thesmothétai) a voe anvet ingal evel arc'honted ouzhpenn ; kargoù-barn o devoa dreist-holl, ha bleinañ a raent evel arc'honted a bep seurt prosezioù a denne d'an danvez, d'an arc'hant ha d'ar c'henwerzh dreist-holl.

Adalek 457 kent J.-K. e teuas an arc'honted kozh da vezañ izili eus an Aréopage betek diwezh o buhez.

Roll an arc'hontet, eus -528 da -82 [3]Aozañ

528 Philoneos

527 Onetorides

526 Hippias

525 Kleisthenes

S24 Miltiades

523 Kalliades ?

522 Peisistratos ?

497 Archias

496 Hipparchos

495 Philippos

494 Pythokritos

493 Themistokles

492 Diognetos

491 Hybrilides

490 Ph ainippos

489 Aristeides

488 Anchises

487 Telesines

486 ?

485 Philokrates

484 Leostratos

483 Nikodemos

482 ?

481 Hypsichides

480 Kalliades

479 Xanthippos

478 Timosthenes

477 Adeimantos

476 Phaidon

475 Dromokleides

474 Akestorides

473 Menon

472 Chares

471 Praxiergos

470 Demotion

469 Apsephion

468 Theagenides

467 Lysistratos

466 Lysanias

465 Lysitheos

464 Archedemides

463 Tlepolemos

462 Konon

461 Euthippos

460 Phrasikleides

459 Philokles

458 Habron

457 Mnesitheides

456 Kallias

455 Sosistratos

454 Ariston

453 Lysikrates

452 Chairephanes

451 Antidotos

450 Euthynos

449 Pedieus

448 Philiskos

447 Timarchides

446 Kallimachos

445 Lysimachides

444 Praxiteles

443 Lysanias

442 Diphilos

441 Timokles

440 Morychides

439 Glaukinos

438 Theodoros

437 Euthymenes

436 Lysimachos

435 Antiochides

434 Krates

433 Apseudes

432 Pythodoros

431 Euthydemos

430 Apollodoros

429 Epameinon

428 Diotimos

427 Eukles Molonos

426 Euthynos

425 Stratokles

424 lsarchos

423 Ameinias

422 Alkaios

421 Aristion

420 Astyphilos

419 Archias

418 Antiphon

417 Euphemos

416 Arimnestos

415 Charias

414 Teisandros

413 Kleokritos

412 Kallias

411 Mnesilochos et

Theopompos

410 Glaukippos

409 Diokles ,

408 Euktemon

407 Antigenes

406 Kallias

405 Alexias

404 Pythodoros

403 Eukleides

402 Mikon

401 Xenainetos

400 Laches

399 Aristokrates

398 Euthykles

397 Suniades

396 Phormion

395 Diophantos

394 Eubulides

393 Demostratos

392 Philokles

391 Nikoteles

390 Demostratos

389 Antipatros

388 Pyrgion

387 Theodotos

386 Mystichides

385 Dexitheos

384 Diotrephes

383 Phanostratos

382 Euandros

381 Demophilos

380 Pytheas

379 Nikon

378 Nausinikos

377 Kalleas

376 Charisandros

375 Hippodamas

374 Sokratides

373 Asteios

372 Alkisthenes

371 Phrasikleides

370 Dysniketos

369 Lysistratos

368 Nausigenes

367 Polyzelos

366 Kephisodoros

365 Chion

364 Timokrates

363 Charikleides

362 Molon

361 Nikophemos

360 Kallimedes

359 Eucharistos

358 Kephisodotos

357 Agathokles

356 Elpines

355 Kallistratos

354 Diotimos

353 Thudemos

352 Aristodemos

351 Theellos

350 Apollodoros

349 Kallimachos

348 Theophilos

347 Themistokles

346 Archias

345 Eubulos

344 Lykiskos

343 Pythodotos

342 Sosigenes

341 Nikomachos

340 Theophrastos

339 Lysimachides

338 Chairondas

337 Phrynichos

336 Pythodelos

335 Euainetos

334 Ktesikles

333 Nikokrates

332 Niketes

331 Aristophanes

330 Aristophon

329 Kephisophon

328 Euthykritos

327 Hegemon

326 Chremes

»25 Antikles

324 Hegesias

323 Kephisodoros

322 Philokles

321 Archippos

320 Neaichmos

319 Apollodoros

318 Archippos

317 Demogenes

316 Demokleides

315 Praxibulos

314 Nikodoros

313 Theophrastos

312 Polemon

311 Simonides

310 Hieromnemon

309 Demetrios

308 Charinos

307 Anaxikrates

306 Koroibos

305 Euxenippos

304 Pherekles

303 Leostratos

302 Nikokles

301 Klearclwos

300 Hegemachos

299 Euktemon

298 Mnesidemos

297 Antiphates

296 Nikias

295 Nikostratos

294 Olympiodoros

293 Olympiodoros

292 Philippos

291 Charinos

290 Telokles

289 Aristonymos

288 Kimon

287 Xenophon

286 Diokles

285 Diotimos

284 Isaios

283 Euthios

282 Nikias

281 Ourias

280 Gorgias

279 Anaxikrates

278 Demokles

277 Sosistratos

276 Philokrates

275 Olbios

274 Euboulos

273 Glaukippos

272 Lysitheides

271 Pytharatos

270 Philippides

269 Philinos

268 Diogeiton

267 Menekles

266 Nikias Otryneus

265 Peithidemos

264 Diognetos

263 Polystratos

262 Kleomachos

261 Antipatros

260 Arrheneides

259 Antiphon

258 Thymochares

257 Lykeas ('?)

256 Euboulos

255 Alkibiades

254 Philostratos

253 [. _ .]bios

252 Kallimedes

251 Antimachos

250 Thersilochos

249 Polyeuktos

248 Hieron

247 Diomedon

246 Philoneos

245 Theophemos

244 Kydenor

243 Eurykleides

242 Phanomachos

241 Lysiades

240 Athenodoros

239 Lysias

238 Phanostratos

237 Kimon

236 Ekphantos

235 Lysanias

234 Pheidostratos

233 ?

232 ?

231 Jason

230 ?

229 Heliodoros

228 Leochares

227 Theophilos

226 Ergochares

225 Niketes

224 Antiphilos

223 ?

222 Archelaos

221 Thrasyphon

220 Menekrates

219 Chairephon

218 Kalli (---)

217 ?

216 Hagnias

215 Diokles

214 Euphiletos

213 Herakleitos

212 Euandros

211 Aischron

210 ?

209 ?

208 Ankylos

207 ?

206 Kallistratos

205 Pantiades

204 Apollodoros

203 Proxenides

202 Diodotos (`?)

201 Isokrates

200 Nikophon

199 [...i]ppos

198 ?

197 Dionysios

196 Charikles

195 ?

194 Dionysios

193 Phanarchides

192 Diodotos

191 ?

190 Demetric 1

189 Euthykritos

188 Symmachos

187 Theoxenos

186 Zopyros

185 Eupolemos

184 ?

183 Hermogenes

182 Timesianax

181 Hippias

180 ?

179 Menedemos

178 Philon

177 [---i]ppos

176 Hippakos

175 Soníkos

174 Alexandros

173 Alexis

172 Sosigenes

171 Antigenes

170 Aphrodisios

169 Eunikos

168 Xenokles

167 Nikosthenes

166 Achaios

165 Pelops

164 Euergeres

163 Erastos

162 Poseidonios

161 Aristolas

160 Tychandros

159 Aristaichmos

158 Pyrrhos

157 Anthesterios

156 Kallistratos

155 Mnesitheos

154 Phaidrias

153 Speusippos

152 Lysiades

151 Epainetos

150 Aristophantos (?)

149 Zaleukos (?)

148 Mikion (?)

147 Archon

146 Epikrates

145 Metrophanes

144 Andreas (?)

143 Theaitetos

142 Aristophon

141 Pleistainos

140 Hagnotheos

139 Diokles

138 Timarchos

137 Herakleitos

136 Timarchides

135 Dionysios

134 Nikomachos

133 Xenon

132 Ergokles

131 Epikles

130 Demostratos

129 Lykiskos

128 Dionysios

127 Theodorides

126 Diotimos

125 Jason

124 Nikias ha Isigenes

123 Demetrios (?)

122 Nikodemos

121 Phokion (?)

120 Eumachos

1 19 Hipparchos

1 18 Lenaios

1 17 Menoites

1 16 Sarapion

1 15 Nausias

114 [--Jratou

1 13 Paramonos

112 Dionysios

111 Sosikrates

1 10 Polykleitos

109 Jason

108 Demochares

107 Aristarchos

106 Agathokles

105 ?

104 Herakleides

103 Theokles

102 Echekrates

101 Medeios

100 Theodosios

99 Prokles

98 Argeios

97 Herakleitos

96 [--lkratou

95 Theodotos

94 Kallias

93 Kriton

92 Menedemos

91 Medeios

90 Medeios

89 Medeios

88 ?

87 Philanthes

86 Hierophantes

85 Pythokritos

84 Niketes

83 Pammenes

82 Demetrios

81 Ar[---]

Eskobiezh-veur KergustentinAozañ

Hiziv an deiz, « arc'hont an eskobiezh-veur hollek » zo un anv enorus roet gant eskob-meur Kergustentin.

NotennoùAozañ

  1. diwar ἄρχω, árkhô, « gourc'hemenn, bezañ e penn »
  2. Guy Rachet ː Da gentañ ne oa ket nemet un arc'hont, hêrezhel, er familh Cofrides. Da vare Clisthenos, fin ar IVvet kantved, (e 490 hervez A. Blanc) e oa savet ur c'huzul a nav arc'hont.
  3. André Blanc. Al listenn se a zo betsavet diwar lies hini, an hini diwezhañ savet gant Benjamin F. Meritt, The Athenian Year, Berkeley. Los Angeles. 1961

MammennoùAozañ

  • Bonreizh Aten gant Aristoteles
  • William Bell Dinsmoor, The Archons of Athens in the Hellenistic Age. Cambridge, 1931 (1966 reprint,
  • William Bell Dinsmoor, The Athenian Archon List in the Light of Recent Discoveries. Columbia University Press, 1939 (1974 reprint, ISBN 0-8371-4735-2)
  • André Blanc, L'Homme emprisonne le Temps. Les Calendriers. Belles Lettres. Paris 1986
  • Debra Hamel, Athenian Generals: Military Authority in the Classical Period. Koninklijke Brill NV, 1998.
  • Guy Rachet : Dictionnaire de la civilisation grecque. Larousse 1992-1998. Le Grand Livre du Mois. Paris. 1992

Liammoù diavaezAozañ