Diforc'hioù etre adstummoù "Kabilia"

23 okted ouzhpennet ,  7 vloaz zo
Stop ! Re ziresis ha re zivrezhonek eo ar pennadoù-se.
(Stop ! Re ziresis ha re zivrezhonek eo ar pennadoù-se.)
[[Restr:Location Kabylie.svg|thumb|300px|dehou|Pelec'h emañ Kabilia.]]
[[Restr:Map Tamurt n Iqvayliyen.png|thumb|400px|dehou|Kartenn Kabilia e kabileg.]]
Lec'hiet eo '''Kabilia''' (''Tamurt n Iqbayliyen'' pe ''Tamurt n Izwawen'' e [[kabileg]]) e biz [[Aljeria]] (en [[Afrika an Norzh]]), e-kichenwar vord ar [[Mor Kreizdouarel]]. Ul lec'h meneziek-tre eo.
 
==Poblañs==
Anv Kabilia a deufe eusEus ar ger [[arabeg|arabek]] <big>'''القبائل'''</big> ''al-quabila'', hag a dalvez kement ha '"meuriad'." 6e 490teufe 776anv aar dud a vev en holl e Kabiliavro.<br 25 257 km² eo Kabilia./>
6 490 776 a dud a vev en holl e Kabilia (2011).<br />
25 257 km² eo gorread Kabilia.
 
E 1871, e oa bet un emsavadeg gant ar Gabiled a-enep d'ar [[Bro-C'hall|C'hallaoued]] ha neuze e oa bet rannet Kabilia e div lodenn gant ar C'hallaoued : norzh Kabilia a veze anvet ganto ''Kabilia Veur'', ha su Kabilia, ''Kabilia Vihan''. Ur bern Kabiliz a vev een diavaez eus Kabilia, peurliesañ en Europa, alies e Bro-ChallC'hall.
 
==Traoù all da c'houzout==
E Kabilia e vez komzet kabileg pe [[tamazigteg|tamazight]] (hag a zo berbereg), arabeg Aljeria hag ar galleg.
 
Bez' ez eo ar c'hêrioù pennañ [[Bejaia]], [[Tizi Ouzou]], [[Bouira]], [[Bourmedes]], [[Bordj-Bou-Arreridj]], [[Jijel]], ha [[Setif]] eo ar c'hêrioù pennañ.
 
Gêr-stur Kabilia a zo « ''A nerrez wala a neknu'' »eo ger-stur Kabilia, hag a dalvez kement ha « Kentoc'h terriñ eget plegañ ». (Hini Breizh : Kentoc'h mervel eget bezañ saotret).
 
E-pad brezel Algeria (eus 1954 betek 1962) e oa bet Kabilia e-kreiz ar brezel-se, abalamour d'ar struj hag a c'holo anezhi. Tu a oa da soudarded an FLN da guzhat diouzh o enebourien.
 
E-pad [[brezel AlgeriaAljeria]] (eus [[1954 betek ]]-[[1962]]) e oa bet Kabilia e-kreiz aran brezel-se,afer abalamour d'ar struj hag a c'holo anezhi. Tu a oa da soudarded an [[FLN]] (''Font de Libération NAtional'') da guzhat diouzh o enebourien.
 
===Kabilia Veur===
Norzh Kabilia eo ''Kabilia Veur'', e norzh Aljeria ; eus kêr ''Thenia'' betek ''Tigzirt'' en em astenn, en norzh d'ar stêr ''Soumam'' a echu er mor Kreizdouarel, e-kichen porzh Beija (orin ar ger gallek ''bougie'', "goulaouenn-goar"). [[Tizi Ouzou]] eo ar gêr-benn.<br />
Kêr vrasañ Kabilia Veur eo Tizi Ouzou. 5 084 374 a dud a zo o vevañ e Kabilia Veur ha 135 088 e Tizi Ouzou. Ar menez brasañ a zoeo menez Lalla-Khadidja hag, a zo 2308 m ennañe uhelder. Kabilia Veur a zo un dachenn hag a oa anvet a-raok gant ar Kabiliz kozh « ''Tamawya taqbaylit'' »"Kevredad hagKabilia" agwezhall dalvezgant kementar haGabiliz «kozh. Kevredad KabiliaKabileg ».a Komzetvez e vezkomzet eno ar c'habileg, ur rannyezh eus ar ''berbereg'' pe ''tamazight''.
 
Rannet eo Kabilia Veur aha zoKabilia lec'hietVihan egant Kabiliamenezioù Djurdjura, e norzhtraoñienn Algeria.ar Norzh Kabilia eo.Soumam
Kêr vrasañ Kabilia Veur eo Tizi Ouzou. 5 084 374 a dud a zo o vevañ e Kabilia Veur ha 135 088 e Tizi Ouzou. Ar menez brasañ a zo menez Lalla-Khadidja hag a zo 2308 m ennañ. Kabilia Veur a zo un dachenn hag a oa anvet a-raok gant ar Kabiliz kozh « Tamawya taqbaylit » hag a dalvez kement ha « Kevredad Kabilia ». Komzet e vez eno ar c'habileg, ur rannyezh eus ar berbereg pe tamazight.
 
RannetDiforc'het eoe vez Kabilia Veur hadiouzh Kabilia Vihan gant he menezioù Djurdjura,uhel een traoniennem ar Soumamastenn, ureus stêran hagNorzh abetek echuar erSu, eus ar mor Kreizdouarel, e-kichenbetek porzhmenezioù Beijaar (hag a dalvez goulaouenn-goar)Djurdjura. KabiliaTri Veurmenez apouezus yazo euse kêrKabilia TheniaVeur betek: Tigzirt. E norzh traonienn ar Soumam eo.
*Er biz, betek ar mor, e vez kavetemañ menez Tamgout, 1278 m uhelder ennañdezhañ.
 
*Er Su, e vez kavetemañ menezioù an Atlas (2308m uhelder).
Diforc'het e vez Kabilia Veur diouzh Kabilia Vihan gant he menezioù uhel hag a 'n em astenn, eus an Norzh betek ar Su, eus ar mor Kreizdouarel betek menezioù ar Djurdjura. E Kabilia Veur e vez kavet tri menez pouezus :
*Etre an daou, e vez kavetemañ menez kozh Agawa, hag a zo 800 m uhelder dehzañ. War ar menez-se emañ Tizi Ouzou.
*Er biz, betek ar mor, e vez kavet menez Tamgout, 1278 m uhelder ennañ.
*Er Su, e vez kavet menezioù an Atlas (2308m uhelder).
*Etre an daou, e vez kavet menez kozh Agawa, hag a zo 800 m uhelder. War ar menez-se emañ Tizi Ouzou.
===Kabilia Vihan===
Kêr vrasañ Kabilia Vihan eo Bejaia, a zo lesanvet ''Bgayet n Lejdud'' ("Bejaia ar re gozh").<br />
Kêr vrasañ Kabilia Vihan a zo Bejaia hag a vez lesanvet « Bgayet n Lejdud » (« Bejaia ar re gozh »). 1 406 402 a dud a vev e Kabilia Vihan ha 177 988 a vev e Bejaia. KomzetKabileg ea vez enokomzet kabilege ivezvez, en un metdoare un tammig bihan disheñvel diouzh yezh Kabilia Veur. E''Tamurt kabilegwadda'' ea vezreer graete kabileg eus Kabilia Vihan, «a Tamurt wadda » hagpezh a dalvez kement ha « "Bro ar Su »", peogwir emañ e Su traonienntraoñienn ar stêr Soumam. ArMenez menezEponim uhelañao eno a zoar menez Eponimuhelañ hag a zoeno, 2004 m uhelder dezhañ.<br Kabilia Vihan a zo brasoc'h eget Kabilia Veur./>
Brasoc'h eget Kabilia Veur eo Kabilia Vihan.
 
<!-- DIECHU ?
Kêr vrasañ Kabilia Vihan a zo Bejaia hag a vez lesanvet « Bgayet n Lejdud » (« Bejaia ar re gozh »). 1 406 402 a dud a vev e Kabilia Vihan ha 177 988 a vev e Bejaia. Komzet e vez eno kabileg ivez met un tammig bihan disheñvel diouzh yezh Kabilia Veur. E kabileg e vez graet eus Kabilia Vihan « Tamurt wadda » hag a dalvez kement ha « Bro ar Su », peogwir emañ e Su traonienn ar Soumam. Ar menez uhelañ eno a zo menez Eponim hag a zo 2004 m uhelder. Kabilia Vihan a zo brasoc'h eget Kabilia Veur.
 
==Gweledvaoù==
Gweledeva Bejaïa. Tu a zo da welet war ar Estreget ar mor hag a vez gwelet e skeudenn-se ar mor hag a zo tro-dro da Gabilia Kabilia evel gweledva met, ar menezioù a vez gwelet kalz.
-->
 
==Liammoù diavaez==
* [http://www.kabyles.com/ ''Kabyles.net''] e galleg, kabileg (''tamazightamazight''), alamaneg, saozneg pe spagnoleg.
 
{{Commons|Category:Kabylie}}
Implijer dizanv