Verb-stagañ : diforc'h etre ar stummoù

1 084 okted lamet ,  15 vloaz zo
D
Diverradenn ebet eus ar c'hemm
DAucun résumé des modifications
DAucun résumé des modifications
: "Sot eo"
 
Kemmañ kalz a ra implijoù ha mont-en-dro ar verboù-stagañ haga an elfennoù stagañ all (da skouer [[Lost-ger|lostgerioù]]-stagañ]] evel e turkeg) a yezh da yezh. Setu un nebeud skouerioù:
 
* Turkeg
 
* Sinaeg
E [[yezhoù sinaek]]n e implijer verboù ispisial anvet [[Verb-stad|verboù-stad]] (saoz. [[:en:stative verb|''stative verb'') hep rankout ober gant verb-stagañ all ebet, da skouer e [[Sinaeg|sinaeg mandarinek]]:
E [[yezhoù sinaek]], both states and qualities are generally expressed with [[stative verb]]s with no need for a copula, e.g. [[Sinaeg|sinaeg mandarinek]], "to be tired" (累 ''lèi''), "to be hungry" (饿 ''è''), "to be located at" (在 ''zài''), "to be stupid" (笨 ''bèn'') and so forth. These verbs are usually preceded by an adverb such as 很 ''hěn'' ("very") or 不 ''bù'' ("not").
 
: 累 (''lèi''): "bezañ skuizh"
Only sentences with a noun as the complement (e.g. "this is my sister") use the verb "to be": 是 ''shì''. This is used frequently: for example, instead of having a verb meaning "to be Chinese", the usual expression is "to be a Chinese person", using 是 ''shì''. Other sentences use adjectives plus the nominaliser 的 ''de'', e.g. 这是红的 ''zhè shì hóng de'' "this is [a] red [one]".
: 饿 (''è''): "kaout naon"
: 在 (''zài''): "bezañ en ul lec'h"
: 笨 (''bèn''): "bezañ sot"
 
Ne implijer ar verb-stagañ 是 (''shì'') nemet evit liammañ ur verb ouzh ur [[renadenn]] anv pe un anv-gwan mui ar [[Rannig (yezhoniiezh)|rannig]] 的 ''de'', da skouer:
* Yezhoù indezeuropek
Er [[yezhoù indezeuropek]]s, the words meaning "to be" (originating in stem ''*es'') often sound similar to each other. Due to the high frequency of their use, their inflection retains a considerable degree of similarity in some cases. Thus, for example, the [[English language|English]] form ''is'' is an apparent [[cognate]] of [[German language|German]] ''ist'', Latin ''est'' and [[Russian language|Russian]] ''<nowiki>jest'</nowiki>'', in spite the fact that the Germanic, Italic, and Slavic language groups split at least three thousand years ago.
 
: 我是老师 "Me 'zo kelenner"
Unan eus perzhioù darn vrasañ ar [[yezhoù romanek]] eo ar fed ma vez implijet gante daou verb-stagañ kevatal da "bezañ" e brezhoneg: the main one from the [[Latin]] ''sum'', and a secondary one from ''sto'' (see [[Romance copula]]). The difference is that the former usually refers to essential characteristics, whilst the latter refers to states and situations, e. g. "Bob is old" versus "Bob is well". (Note that the English words just used, "essential" and "state", are also cognate with the Latin roots ''esse'' and ''stare''.)
: 这是红的 "An dra-mañ 'zo ruz"
 
* Yezhoù indezeuropekromanek
Unan eus perzhioù darn vrasañ ar [[yezhoù romanek]] eo ar fed ma vez implijet gante daou verb-stagañ kevatal da "bezañ" e brezhoneg evit gallout ober an diforc'h etre perzhioù pennañ pe peurbadus ha stadoù, da skouer:
 
{|
! || "Bob is'zo old.kozh" || "Bob is'zo well.mat (e yec'hed)"
|-
| [[Italianeg]] || Bob è vecchio. || Bob sta bene.
|}
 
Un tammig disheñvel eo ar stummoù-mañ diouzh ar stummoù damheñvel "eo" hag "emañ" e brezhoneg dre ma c'hell bezañ displeget ar verboù "ser" hag "estar" e spagnoleg da skouer en holl [[Amzer (yezhoniezh)|amzerioù]] evel n'eus forzh peseurt verb all keit ha m'eo "eo" hag "emañ" stummoù an hevelep verb "bezañ".
In some cases, the verb itself changes the meaning of the adjective/sentence. The following examples are from Portuguese:
 
Kemmañ a c'hell ivez ster resis un anv-gwan resis hervez ma vez implijet gant an eil verb pe egile, da skouer e [[portugaleg]]:
 
{|
|}
 
E brezhoneg ez eus ouzhpenn ur stumm ispisial evit merkañ ar boaz "vez/veze" (implijet ivez gant ar veb "kaout") hag evel ar stummoù "emañ/edo" n'hall bezañ implijet nemet en amzer-vremañ hag en amzer-dremenet.
 
In certain languages there are not only two copulae but the [[syntax]] is also changed when one is distinguishing between states or situation and essential characteristics. For example, in [[iwerzhoneg]], describing the subject's state or situation typically uses the normal VSO ordering with the verb ''bí''. The copula ''is'', which is used to state essential characteristics or equivalences, requires a change in word order so that the subject does not immediately follow the copula (see [[Irish syntax]]).
 
$Breton: stumm ampersonel amreizh "zo", boaz: vez/veze, stad: emañ/edo
 
Er [[yezhoù slavek]] a similar distinction is made by putting a state in the [[instrumental case]], while characteristics are in the [[nominative case|nominative]]. This is used with all the copulas (e.g. "become" is normally used with the instrumental). It also allows the distinction to be made when the copula is omitted (zero copula).
36 397

modifications