Mabinogi : diforc'h etre ar stummoù

21 okted lamet ,  8 vloaz zo
Kempenn c'hoazh
(Kempenn)
(Kempenn c'hoazh)
 
==An anv==
Kentañ tro ma voe kavet ar ger a voe e 1795, e-barzh ''Cambrian Register'' William Owen Pughe : "The Mabinogion, or Juvenile Amusements, being Ancient Welsh Romances."<br />
Adkemeret e voe an anv gant [[Charlotte Guest]] en he levr ''The Mabinogion'', dastumad unnek kontadenn troet ganti diwar ar c'hrenngembraek.
Dont a ra an anv ''Mabinogion'', un anv [[lies]], eus Mabinogi, ur ger krenngembraek. Fallgomprenet e oa bet gant Charlotte Guest ar ger ''mabynogion'' (ha ne gaver nemet ur wech, e dibenn skrid danevell [[Pwyll]] hag e daou zornskrid). <br />
Lavaret e vez bremañ ez eo dre fazi eo bet skrivet ar ger ''mabynnogyon'' en dornskrid e dibenn an danevell gentañ, pa soñjed e oa liester ''mabinogi'', ur ger reizh a gaver e dibenn an teir danevell all.
 
Meur a zisplegadenn zo bet roet.
 
==Roll an danevelloù==
[[Skeudenn:Branwen drudwy.JPG|300px|thumb|[[Branwen, merch Llŷr|Brânwen]]'' hag an [[dred]] e lez Matholwch - skeudenn eus levr [[Charlotte Guest]], embannadur ar [[Mabinogion]] e (1877)]]
[[Skeudenn:Manawydan esgob(Guest).JPG|250px|thumb|Manawyddan, an eskob hag al logodenn - skeudenn eus an engravadur e "Mabinogion" [[Charlotte Guest]] (1877)]]
Tri seurt danevelloù a weler e levr [[Charlotte Guest]].
* ''Math fab Mathonwy'', pe ''[[Math, mab Mathonwy]]''.
 
=== Danevelloù arzhurian ===
Pemp [[kontadenn]] all zo bet lakaet e levr [[Charlotte Guest]] :
* ''Breuddwyd Macsen Wledig'' (''[[Hunvre Macsen]]''), diwar-bouez an impalaer roman [[Magnus Maximus]]
* ''Lludd a Llefelys'' (''Lludd ha Llevelys'')
 
=== An Tri Romant ===
Teir danevell all zo anvet ivez '''[[Y Tair Rhamant]]''' hag a denn da oberennoù [[Chrétien de Troyes]].
* ''[[Peredur ab Evrawc]] (''Peredur mab Evrawc'')
* ''[[Geraint ac Enid]] '' (''Gereint hag Enid'')
* ''Owain, neu [[Iarlles y Ffynnon]]'' (''Owain, pe Itron ar Feunteun'')
 
==Dornskridoù==
Mammenn ar ''Mabinogion'' eo an daou zornskrid a zo anvet
* ''[[Levr Gwenn Rhydderch]]'', bet skrivet etre [[1380]] ha [[1410]],
* ''[[Levr Ruz Hergest]]'' skrivet war-dro [[1350]].
 
 
==Guest, Kervarker, Loth==
Da vare ar [[Romantelezh]] hag an doug d'ar Geltelezh, en {{XIXvet kantved}}, pe vrizhkeltelezh, e voe graet un embannadur [[saoznek]] gant [[Charlotte Guest]] etre [[1838]] ha [[1849]]. Tammoù a voe troet e galleg gant [[Kervarker]], met gant [[Joseph Loth]] e voe graet an embannadur kentañ en e hed. Un droidigezh c'hallek all zo bet graet gant [[Pierre-Yves Lambert]].
 
==Skrid brezhonek==
[[Skeudenn:Math Lleu(Guest).JPG|thumb|280px|[[Lleu]] troet en erer, e levr [[Charlotte Guest]].]]
 
Embannet e oa bet gant [[Gwalarn]] troidigezhioù [[Fañch Elies]] eus ar ''Mabinogi'' etre 1925 ha 1939.
E 1963 e voe strollet ar ''Pevar Skourr'' en ur c'haier roneoskrivet embannet gant Preder. E 1980 e teuas a-zindan ar wask un adembannadur "reizhet" (gant Gouven Pennaod moarvat).
N'eo nemet e 1991 e voe strollet an 11 kontadenn en ul levr embannet gant [[Mouladurioù Hor Yezh]], kinniget gant [[Gwendal Denez]].
 
==Skiant-faltazi==
**adembannet gant [[Preder]] e 1963 ;
**''adembannet reizhet'', [[Preder]], e 1980;
*''Ar Mabinogion'', troet gant Fañch Elies, embannet gant [[Mouladurioù Hor Yezh]] e 1991.
 
-e kembraeg
*[[s:Pwyll Pendeuic Dyuet|Pwyll Pendeuic Dyuet]], e-barzh ''WikisourceWikimammenn''
*[[s:Brânwen uerch Lŷr|Brânwen uerch Lŷr]], e-barzh WikisourceWikimammenn
 
-e galleg
* ''Les Mabinogions'', gant [[Joseph Loth]], Éditions Fontemoing, a c'haller lenn amañ: [http://gallica.bnf.fr/ Bibliothèque numérique Gallica]
* ''Les Quatre branches du Mabinogi et autres contes gallois du Moyen-Age'' troet diwar ar c'hembraeg, kinniget gant [[Pierre-Yves Lambert]], embannet gant [[Gallimard]], en dastumad « L'aube des peuples », Paris, 1993, {{ISBN|2-07-073201-0}}.
-e saozneg
*Gantz, Jeffrey. Trans. ''The Mabinogion''. London and New York: Penguin Books, 1976. ISBN 0-14-044322-3. (Hep "Taliesin".)
43 616

kemm