Diforc'hioù etre adstummoù "Henc'hresianeg"

1 201 okted ouzhpennet ,  13 vloaz zo
Diverradenn ebet eus ar c'hemm
D
An '''henc'hresianeg''' (e henc'hresianeg : ἡ Ἑλληνικὴ γλῶττα, ''hê hellênikề glỗtta'') eo prantad istorel ar gresianeg a badas etre an IXvet kantved kent J.-K. hag IVe kantved kent J.-K..
 
 
 
{{Yezh|anv=Henc'hresianeg|anveyezh=Ἀρχαία Ἑλληνική
|broiou=[[Gres]], [[Kiprenez]], [[Albania]], [[Turkia]], [[Italia]] hag en trevadennoù gresian
|lizherennoù= -
}}
 
An '''henc'hresianeg''' (e henc'hresianeg : ἡ Ἑλληνικὴ γλῶττα, ''hê hellênikề glỗtta'') eo eil prantad istorel ar gresianeg a badas etre an IXvet kantved kent J.-K. hag IVe kantved kent J.-K..
Gallout a reer rannañ ar prantad-se e daou varevezh : an Henc'hres (IXvet-VIvet kantved kent J.K.),ha Bro-C'hres klasel (Vvet-IVe kantved kent J.K.).
En istor Bro-C'hres en henamzer e kaver ivez ar [[rouantelezhioù helenistel|prantad helenistel]] a ya d'ober ur prantad disheñvel eus istor an henc'hresianeg anvet "[[Koine]]".
 
En henc'hresianeg e oa bet savet barzhonegoù [[Homeros]], en o zouez an [[Ilias]] hag an [[Odisseia]], hag an oberennoù bras eus al [[lennegezh]] pe ar [[prederouriezh|brederouriezh]], bet krouet en oadvezh aour atenat, zo bet diazez hor [[skiant]]où hag hor [[matematikoù]] a vremañ.
 
Evit kavout titouroù diwar-benn yezhoù Bro-C'hres kent krouidigezh al [[lizherenneg c'hresian]], sellet ouzh ar pennadoù [[Yezh mikene|gresianeg Mikene]] ha [[yezh kentgresianek|kentgresianeg]].
 
 
 
 
 
== Ar rannyezhoù ==
 
En deroù e oa kalz rannyezhoù, a c'haller bodañ e pevar strollad : ar strollad arkadiat-ha-kiprenezat, ar strollad kornogat, ar strollad eolian hag ar strollad ionian-hag-attek. :
 
 
 
* Strollad kornogat
** Henc'hresianeg ar gwalarn (NW war ar gartenn)
** [[Henc'hresianeg dorek|Doreg]]
 
* Strollad eolian
** Eolieg Azia
** Thesalieg
** Boeotiaeg
 
* Strollad ionian-hag-attek
** [[Henc'hresianeg Aten|Atteg]]
** Euboea ha trevadennoù en Italia
** Kikladoù
** Ionia Azia
 
* Strollad arkadiat-ha-kiprenezat
** Arkadieg
** Kiprenezeg
** Pañfilieg
 
[[Image:Greek dialects.png|thumb|right|305px|Kartenn eus rannyezhoù an henc'hresianeg, war-dro [[-400|400]] kent J.K..]]
 
Peurliesañ, pa gomzer eus an henc'hesianeg e komzer eus rannyezh [[Aten (Henamzer)|Aten]], ur rannyezh eus ar strollad ionian-hag-attek. An atteg, anv ar rannyezh-se, eo ar yezh bet implijet evit skrivañ ar pep brasañ eus al [[lennegezh c'hresian]] klasel. Da-heul aloubadegoù [[Aleksandr Veur]] hag ar meskad gresianed a orin diheñvel a voe, e kreskas implij ar ''c'h/koinè'', kenyezh (hemañ eo ster an anv-gwan ''koinos'') diwanet diwar meur a rannyezh eus ar strollad ionian-hag-attek. Implijet e veze en arme hag er melestradur ha desket e veze gant annezidi ar broioù aloubet, ar varc'hadourien, ha kement zo. Dont a reas evel se da vezañ ''lingua franca'' an [[henamzer]], war un dro gant al [[latin]]. ar ''c'hoine'' a zeuas da vezañ [[yezh ofisiel]] [[impalaeriezh roman ar reter]]. Diwezhatoc'h e emdroas a-nebeudoù evit dont da vezañ ar [[gresianeg]] a-vremañ.
Goude se ez eo al [[lizherenneg c'hresian]] zo bet implijet, gant stummoù disheñvel, adalek an IXvet pe an VIIIvet kantved kent J.K.. Savet eo bet diwar skouer al lizherenneg [[fenikianeg|fenikian]]. O lakaat vogalennoù ouzhpenn arouezennoù an [[abjad]], ar C'hresianed o doa ijinet patrom al lizherennegoù kornogat.
 
 
[[Image:Greek dialects.png|thumb|305px|Kartenn eus rannyezhoù an henc'hresianeg, war-dro [[-400|400]] kent J.K..]]
 
 
11 541

modification