Roeñverezh : diforc'h etre ar stummoù

D
Diverradenn ebet eus ar c'hemm
DNo edit summary
Ar '''Roeñverezh''' a zo ur [[sport]] eus familh ar sportoù-moraerezh. Ur sport Olimpek eo abaoe m'eo bet krouet ar [[c'hoarioù Olimpek]] a-vremañ, da laretlâret eo e 1896 dindan luskadenn ar [[Pierre de Coubertin|Baron PerPierre Koubertinde Coubertin]]. Pal ar roeñverezh a zo kas war-raok ur vag dre sikour palioù anvet ken ha ken roeñvoù. Kavet e vez divdaou rummad :
[[Restr:ROWING Women's Single Sculls Final - 28th Summer Universiade 2015 Gwangju.webm|thumbnail]]
* Ar roeñverezh war [[stêr]]ioù. ''(Olimpek eo)''
== An Teknik ==
[[Skeudenn:Reonverezh.jpg|150px|right|thumb|'''An div zoare Pal''']]
Ur sport tizh eo ar roeñverezh. Eus bigi hir ha moan, e koad pe e danvezioù kompizitkompozit ez eus ezhomm. Ar gourener a zo azezet a-us da live an dour war un azezenn war ruilh, anvet "Risklerezh". Treiñ a ra enezhhennezh e geiñgein da avañsamant ar vag. Servij a ra ar roeñvoù da gas war-raok ar vag. ErvezhHervez an ambarkasionoù, e implij ar roeñver :
 
* Ur bal metkennemetken (Hirder an hollad a zo eus 3.5 m da 4 m).
* Div bal anvet "dre goublad" ( war dro 3 metrad evit pep pal).
Kavet e vez div stumm pal, Makon pe Hachoir <ref>{{Fr}} [http://www.avironfrance.asso.fr/Pratiquer/Bateaux/Avirons.htm Ar Roeñvoù (Palioù)]</ref>.
=== An Taol Roeñv ===
 
Spis tre eo fiñv ar roeñver, ur meskaj kreñvder ha resisderresister eo. Ur roeñver a en em ziskulziskuilh bezañ un teknisian a-zoare a zo neuze goust enebiñ, war an dour, gant ur roeñver a vefe kigenekockigennekoc'h egetanegetañ. Pal ar roeñver a zo lakaat da brofitañ ar vag eus e nerzh plouzañ. Talvezout a ra eo ret klask ar finvadurioù kontrol da riskl ar glorenn. Ur pebezseurt berusted a zo dias diaes-tre da gaout, (galloud a raio un deraouer kadarnat), dre ma 'z eo luziet ar gestrjestr.
 
Div brantad 'vez kavet en taol roeñverezh.
 
* Ar "gas war raok", prantad lerc'h m'eo harpet ar palioù en dour. Astenn ' ra ar roeñver e divhar, digas a ra e divrec'h etrezek e kef (un tamm dindan e bruched) evit diblasiñ ar gouc'h. Prim ha nerzhus eo ar brantad, stenned eo ar c'higennoù.
* An "distro", prantad lerc'h m'eo ar palioù e diavezdiavaez an dour. Astenn 'a ra ar roeñver e divrec'h, adlec'hiañ 'a ra e kefgef hag adplegañ 'a ra e divhar a-benn adkregiñ gant ur gas war raok nevez.
 
Ar brantedoùprantadoù-se a zo eilet a drugarez dadre fiñvadurioù tremenadur. Bezañ prim ha soupl pad an tremenadurioù ha lak ar fiñvadur hollek da gounez beridigezh.
 
* Etre ar gas war raok hag an distro ez eus an "distro dorn", da laretlâret eo, e astenn buan, ar roeñver, an divrec'h hag ar c'hef dre zirak.
* Etre an distro hag ar gas war raok, eo ret d'ar roeñver ober ar pez a vez anvet an "tagañ". Ar gestrjestr-mañ a rank bezañ spis a-benn lakaat harp , en dour, ouzh ar balioù.
 
 
Ma tiveromp, e talc'himp soñj eus tri ger : Divhar, KeiñKein, divrecDivrec'h distro : Divhar, Kef, divrec'h.
 
== FISA ==
[[Skeudenn:Skeudenn_FISA.jpg‎|90px|left|thumb]]
Ar Roeñverezh a vremañ a zo rennetrenet gant ar FISA (Fédération international des societés d'Aviron), krouet e Turin, d'ar 25 a viz even 1892 gant dileuridi Bro [[Suis]], Bro [[Frañs]], [[Belgia]], an Adriatica. Ar FISA a zo ar gevredigezh kosañkoshañ a touez al lusk Olimpek <ref>{{en}} [http://www.worldrowing.com/index.php?pageid=12 World Rowing]</ref>.
 
Aozet he deus ar c'hentañ kampionadoù European e 1893 hag ar c'hampionadoù Bedel abaoe 1962. Ur sport Olimpek eo ar roeñverezh abaoe 1896 (Ar roeñvadeg aozet d'ar 1añ a viz Ebrel a zo da gentañ, bet daleet , evit bezañ nuletnullet dre fazhifazi ur barr-amzer da vare ar c'hentañ c'hoarioù Olimpek e 1896).
 
== Anvadurezh ==
Ur rakger P (''evit Paotr'') pe Pl (''evit Plac'h'') a ziskouez reizh al lodegion.
 
E-pad ar roeñvadegoù e kavomp rummadoù evit pep roeñver, "B" evit bihanig ( 13 ha 14 bloazhbloaz), "Y" evit yaouaer ( 15 ha 16 bloazhbloaz), "M" evit mibion ( 17 ha 18 bloazhbloaz), "H" evit hen ( 19 ha 34 bloazhbloaz). Ar rakger-mañ a zo heuliet eus an niver a roeñverion (1, 2, 4 pe 8).
Al lizheren "X" a arouez ar fed e vefe ar vag er stad "dre goublad" (2 bal evit pep roeñver). Hep ar sign-mañ e talvez eo armet ar vag "dre poent" (1 bal dre roeñver). Ar sign ''+'' a dalvez ez eus ur sturier war ar vag tra ma ''-'' a dalvez n'ez eus sturier ebet war ar vag.
 
* PH8+ = Eizh dre poent hen (''Senior'') paotr gant ur sturier.
* PlM4- = Pevar dre poent mibion (''Junior'') plac'h hep sturier.
* PY2X = Daou dre goupladgoublad yaouaer (''Cadet'') paotr.
* PB1X = Skiff bihanig (''Minime'') paotr.
* MF4X+ = Pevar dre goupladgoublad bihanig plac'h gant ur sturier.
 
Leun a kampionadoù 'zo, anvet vezont roeñvadegoù.
=== Redadenn a steud ===
 
Ar redadennoù a steud a zo graet kentoc'h pad an nevez-amzer pe pad an hañv. An hed Olimpek, implijet e kerzh an darn vrasañ eus ar radennoù a steud, a zo eus 2000 m. Kavet e vez un eil stumm, evit an henerien, anvet ar sprint, war 1000 m e en em dremen ar redadenn-mañ. An hedoù a cheñch ervezhhervez an oad. Ar bihanigerien o 1000 m d'ober, ar yaouaerien,1500 m, ar mibioned hag an henerien, 2000 m. Goulenn a ra ar radedennoù a steud ur bec'hadenn puilh (e pad un nebeut minutennoù).
 
=== Penn stêrioù ===
 
Ur penn stêr a zo un doare roeñvadeg, aozet kentoc'h e fin an diskar amzer ha pad an nevez amzer. Mont a ra kuit an akipajoù unan war lerc'h egile. RoeñvañRoeñvat a reont a enep an amzer. An hedoù a zo kemmus, d'al liesañ etre 2000 m ha 12 000m. SkourioùSkouerioù penn stêrioù :
 
* '''Head of the Charles''' e Boston en SUA
El live Bedel, ez eus "dre goublad"...
 
* Bagig / 4X-1X (pevar reoñverroeñver nemet ar sturier)
* Pevar dre goublad / 4X
* Daou dre goublad / 2X
Kavet 'vez div rummad pouezh :
 
* Pouezh skañv : Evit ar baotred o deus ur pouezhpouez izeloc'h daeget 72,5 Kg gant keidenn ar vag par da 70 Kg pe nebeutoc'h (estreget evit ar Skiff) hag evit mecmerc'hed o deus ur pouezh izeloc'h da 59 Kg gant keidenn ar vag izeloc'h pe par da 57 Kg.
* Holl rummadoù : Hep forsadenn.
 
Hed ar redadeg a zo eus 2000 m. Ar barem-se 'zo gwir evit an Henerien (''Senior'').
 
== Akiperezh ==
=== Bag ===
 
Graet eo ar bigi hag ar roeñvoù (palioù) ervezhhervez ar skouer allietaliet gant ar FISA (''Fédération internationale des sociétés d'aviron'').
PosublPosupl eo tapout listenn ar savourien bedel, [http://www.aviron-line.com/liens-aviron/liste_liens_fournisseurs_aviron.php amañ].
 
GwechalGwechall e oant graet egant koad (skañv a -walc'h), met hiriv an deiz vezont graet e kevlar, neudenn karbonek pe e karbon. Skiffoù 'zo (bag gant ur plas) a c'hell diskenn dindan 12Kg, met ervezhhervez ar reolennaoueg 'n eus ket tu diskenn didan 14Kg. Diferet e vez, ar gouc'h, an dougerezhioù, ar roeñvoù a gevrenn ar vag.
 
Ar saverien brasañ a vez gwelletgwelet war roeñveadegoùroeñvadegoù etrevroadel a zo Empacher, Filippi, Stämpfli, Hudson, Salani, Douglas, Vespoli, BBG, WinTech ha Vega evit ar bigi, Concept2, Croker, Drakkar evit ar balioù.
Gobari ar bigi a en em kran dre an niver a paotred en ekipaj, ar moander pe o zanvez.
 
=== Roeñv ===
 
Anvet roeñv pe pal, n'haller ket o tiouveriñ. Tu 'zo d'ar roeñver implij ur bal pe daou ervezhhervez m'eo ar vag armet "dre goublad" pe "dre poent". Ar balioù a oa graet e koad, a-raok bezañ graet e karbon (evit an darn vrasañ). Fardañ anezho e karbon a lak ar roeñv da vezañ kaletoc'h ha kalz skanvoc'h.
 
Kavet 'vez div rummad skouer pal : Ar balioù anvet "Makon" hag ar balioù anvet "Hache" (sellout ouzh ar skeudenn uheloc'h). Ar roeñvoù-se a ro un harp gwelloc'h war an dour. Er roeñvadegoù vezont difennet d'ar bihanigoù (''minime''), se 'zo peogwir e goulenn ar palioù "Hache" muioc'h a kreñvder.
Galloud a ra bezañ reoliet ar roeñvoù o kemm al loc'h a neuze an dezrevell kreñvder.
 
=== Mekanik roeñvañroeñvat ===
 
Ar mekanikoù roeñvañroeñvat <ref>{{Fr}} [http://www.concept2.fr/rameurs/acheter-rameur/comparatif-rameurs.php Concept 2]</ref> a zo mekanikoù a servij da devreziñ fiñvadennoù ar roeñverezh. Ur muzulier dredan 'z eus d'ar peurlisañpeurliesañ. Ar benvegoù-mañ, implijet a-lies gant ar roeñverien, a zo dispar evit en em kigenañkigennañ en un doare hollek. Bez ez eus kampionadoù mekanikoù roeñvañroeñvat, evel hini KoubertinCoubertin (Concept 2). Lod brasañ anezho a zo implijet e giz un amprouenn dibab evit ar skipailhoù broadel.
 
 
== Liammoù diavaez ==
*{{En}} [http://www.worldrowing.com Lec'hienn ar FISA].
*{{Fr}} [http://www.avironfrance.asso.fr/index.php Lec'hienn an FFSA (Bro c'hallFrañs)].
*{{Fr}} [http://www.avironbelgique.be Lec'hienn Roeñverezh Belgia].
*{{Fr}} [http://www.damedenage.fr Lec'hienn nan-offisielanofisiel (Bro c'hallFrañs)].
*{{Fr}} [http://www.aviron-line.com/liens.php Lec'hienn evit en em ditourañ dre vras].
*{{Fr}} [http://www.fototac.net Blog Fentus 100% ReoñverezhRoeñverezh].
*{{Fr}} [http://un2sun4.unige.ch/docs/Glossaire.pdf Geriaoueg ar Roeñverezh].
 
564

edits