Diforc'hioù etre adstummoù "Magnus Clemens Maximus"

Diverradenn ebet eus ar c'hemm
'''Magnus Clemens Maximus''' a oa genidik eus [[Bro-Spagn]], sur a-walc'h eus trowardroioù [[Valladolid]].
 
Kaset e oa bet da Vreizh-Veur gant an arme roman, er bloavez 367-368, dindan ar c'hont Teodoz (ar Henañ), war urzh an impalaer Valentinian In, hemañ staliet d'ar c'houlz-se en [[Amiens]].
 
===En Enez Vreizh===
Dont a reas da vezañ jeneral an arme roman e Proviñs [[Britannia]], en [[Enez Vreizh]] (pe [[Preden]]), [[Breizh-Veur]] hiziv. Dimeziñ a reas da [[Elena]] e [[Seguntium]] ([[Caernarfon]]), a vije bet merc'h d'ur penn brezhon anvet [[Octavius]].
 
Anvet e vije bet da roue ar [[Brezhoned|Vrezhoned]] hervez ar vojenn. Un mab anvet [[Flavius Victor]] en dijeeus bet gant Elena (hemañ anvet ''aogust'' = impalaer, e 387, bugel c'hoazh).
 
Pa guitaas Breizh-Veur en dije fiziet e rouantelezh e [[Caradocus]].
 
===E Galia===
Anvet e oa bet da impalaer gant e arme e Breizh e 383. Treuziñ a reas [[Mor Breizh]] en nevezamzer. Dilestrañ e reas er genoù ar Somme (Saint-Valery = ''Leuconos''; Abbeville = ''Talentia''). Trec'h e oa betda gentañ war ''Himbaldus'', ur Frank kevredet. Trec'h e oa goude war an impalaer [[Gratianus]] e-kichen Pariz, hahemañ tapet eha voelazhet gantañgant haAndragatius, lazhet''magister equitum / penn dragon'' Maksim e [[Lugdunum]] ([[Lyon]] hiziv) d'ar [[25 a viz Eost]] [[383]].<br />
 
Mestr e oa Maximus war Galia, ma voe anavezet evel impalaer ar C'hornôg hag '''[[augustus]]''' (''dies imperii'') gant impalaer ar Reter [[Teodosius Iañ|Teodosius {{Iañ}}]] d'an [[31 a viz Eost]] [[384]], da-geñver un emgav e [[Veria (Gres)|Beroae]], en hanternoz da [[Trakia|Vro-Drakia]]. En ''[[Augusta Treverorum]]'' ([[Trier]]) en [[Galia]] e tiazezas e gêr-benn. <br />
 
Erru mat e oa d'an dud, heskinañ a reas an disivouderien. Lakaat a reas lazhañ an disivouder [[Priscillianus]] ha reiñ harp d'ar gristeniezh reizhkredennek.
Tri impaler a oa neuze:
* Maximus en [[Augusta Treverorum]] ([[Trier]]),
*[[Valentinian II]], gant e vamm JustineJustina, e [[Milano]],
*[[Teodosius Iañ|Teodosius {{Iañ}}]] e [[Constantinopolis]].
 
Aet e oa Maximus d'ober brezel da [[Valentinian II]] ha da [[Teodosius Iañ|Teodosius {{Iañ}}]], e [[387]]. Kemer a reas Roma hag Italia penn-da-benn. Valentinian a eas da repuiñ da-gichen Teodosius I{{añ}}, impalaer roman ar reter, a savas a-du gantañ.
 
E 387 e voe trec'h Maximus war [[Valentinian II]], ha kemer a reas Roma hag Italia a-bezh.
 
Aet e oa Maximus d'ober brezel da [[Valentinian II]] ha da [[Teodosius Iañ|Teodosius {{Iañ}}]], e [[387]]. Kemer a reas Roma hag Italia penn-da-benn. Valentinian a eas da repuiñ da-gichen Teodosius I{{añ}}, impalaer roman ar reter, a savas a-du gantañ.
 
==Daou enebour==
Trec'het e voe Maximus en [[emgann ar Sava]], a-hed ar stêr [[Sava]], adstêr d'an [[Danav]], nepell diouzh [[Emona]]. [[Andragathius]], ''[[magister equitum]]'' Maximus, an hini en devoa lazhet [[Gratianus]], a voe trec'het e-kichen [[Siscia]], e vreur Marcellinus e [[Poetovio]].
 
Tec'hel a reas Maximus da-vetek Aquilea, goulenn a reas truez, met dibennet e voe d'an 28 a viz Eost [[388]], gant kalz eus e soudarded all. Teodoz a reas diskouez penn Maksim e meur a rannvroioù, hag e Kartada. Andragathius, ''magister equitum'' (Penn-dragon) Maksim, e gavas gwelloc'h en em lazhañ. E wreg hag e ziv verc'h <small>(daveoù !)</small> a voe lezet e buhez.
 
E vab [[Victor (impalaer roman)|Victor]], oajet war dro 7 bloaz, a voe trec'het ha lazhet nebeut amzer goude en [[Augusta Treverorum]] gant ''[[magister peditum]]'' [[Valentinian II|Valentinian]], [[Arbogast (jeneral roman)|Arbogast]] e fin ar bloavezh-hont.
 
E-touez e ziskennidi e oa [[Olybrius]], impalaer en [[472]], meur a gonsul hag a eskob evel [[Ennodius|Saint Magnus Felix Ennodius]] eskob [[Pavia]] (514-21).<small>(daveoù !)</small>
 
== Mojennoù ==
Hervez '''[[Historia regum Britanniae]]'' gant [[Jafrez Menoe]] (diazezet war mojennoù kembraek ha saoznek), e oa deuet Maximus da vout [[Roue ar Vrezhoned]] goude marv [[Octavius]], hag e oa niz d'ar roue [[Coel Hen]] dre e vreur Ioelinus. Kement-se zo diaes da grediñ: ganet e oa Maximus war-dro 335, ha marvet Coel Hen e 440.<br />
 
Hervez mojennoù ar ''[[Mabinogi]]'', ha dreist-holl ''[[Hunvre Macsen|Breuddwyd Macsen]]'' (''Hunvre Macsen''), e timezas Maximus da Elen Luyddog, merc'h da unan eus pennoù ''Segontium'' (a zo Caernarfon hiziv; {{en}} [[:en:Segontium|Fort de Segontium]]). <br />
 
Hervez mojennoù ar ''[[Mabinogi]]'', ha dreist-holl ''[[Hunvre Macsen|Breuddwyd Macsen]]'' (''Hunvre Macsen''), e timezas Maximus da Elen Luyddog, merc'h da unan eus pennoù ''Segontium'' (a zo Caernarfon hiziv; {{en}} [[:en:Segontium|Fort de Segontium]]). <br />
Kement-se a glot gant istor Jafrez pa skriv e oa Octavius, roue ar Vrezhoned, o klask dimeziñ e verc'h d'un den galloudus hanter roman ha hanter vrezhon ha reiñ rouantelezh Breizh evel argouroù d'he fried.
 
 
Anv zo eu Macsen gant [[Dafydd Iwan]] en e ganaouenn '[[Yma o Hyd]]'.
 
 
== Levrlennadur ==
* François Lasserre : ''Strabon. Géographie. Tome II (Livres III et IV)''. Les Belles Lettres. Paris. 1966. E gresianeg hag e galleg.
10 137

modifications