Linchañ : diforc'h etre ar stummoù

D
replaced: a D → a D (6), , → , (2) using AWB
D (Bot: Migrating 35 interwiki links, now provided by Wikidata on d:Q486775)
D (replaced: a D → a D (6), , → , (2) using AWB)
Eus [[1882]] da [[1951]] ez eus bet kontet 4700 a dud (ken gwazed, ken maouezi, ken bugale) - dre vras un den ar sizhun e-pad 80 vloaz - lazhet en doare-se en anv ul lezenn nann-skrivet. <br />Eus ar bloavezhioù 1880 betek ar bloavezhioù 1930 e oa morianed dreist-holl a veze linched: 2400 a dud du evit 300 a dud wenn, hagan darn vuiañ anezho e stadoù kreisteiz SUA. <ref>[http://legal-dictionary.thefreedictionary.com/Lige+Daniels Pennad diwar-benn al linchañ er Stadoù Unanet] (pennad e saozneg)</ref>. Alies e veze trawalc'h d'ur morian « bezañ dizouj ouzh dreistelezh ar ouenn wenn » : un tamm tabut, kunujennoù, un testeni a-enep un den gwenn, a c'halle kas un den d'ar groug.
<br />
E 1946 e voe muntret daou goublad morianed, Roger ha Dorothy Malcolm, war un dro gant George ha Mae Murray Dorsey, e [[Monroe (Georgia)|Monroe]], ur gêr a zo 70 km er gevred da [[Atlanta]], kêr-benn [[Georgia ]]. Tennet e voent e-maez o c'hirri gant un 30 den, staget ouzh ar gwez, lazhet gant tennadoù, ha taolet o c'horfoù er strouezh. War-lerc'h an darvoud-se e komzas fraezh ar prezidant [[Harry S. Truman]] a-enep al lincherezh, ha seul greñvoc'h a se ma oa bet unan eus ar wazed o vrezeliñ en Eil brezel-bed, ha ma oa dougerez Dorothy Malcolm. Kaset e voe an [[FBI]] war al lec'h, met den ne gomzas, an [[omerta]] a oa o ren. Ne voe ket kavet ar vuntrerien gant ar justis<ref>Hiziv emañ diskennidi an dud linchet en ur c'hevredad a c'houlenn digoll ouzh gouarnamant ar vro.</ref>.
 
=== Thomas Shipp hag Abram Smith ===
 
Daou vorian, [[Thomas Shipp hag Abram Smith]], a voe linchet d'ar 7 a viz Eost 1930 e [[Marion, Indiana]]. Harzet e oant bet en noz kent ha tamallet dezho laerezh halazhañ ur micherour gwenn ha gwallañ e zanvez-pried. Un engroez tud a zeredas d'an toull-bac'h, a zrailhas an norejoù gant horzhioù, avazhataas ar wazed, haga grougas anezho. Ofiserien bolis a gemeras perzh.
<!-- A third person, 16-year-old [[James Cameron (activist)|James Cameron]], escaped lynching due to the intervention of an unidentified member of the crowd who announced that he had nothing to do with the rape or murder.<ref>The primary source for these events is ''A Time of Terror'', which is an eyewitness account. Relevant passages are quoted in several of the external links, including [http://withoutsanctuary.org/pics_27_text.html photo notes from ''Without Sanctuary''] and [http://www.legendsofamerica.com/LA-Lynching9.html ''Legends of America'']. Other accounts are in ''Lynching in the Heartland'', listed in the Further reading section, above.</ref> A studio photographer, [[Lawrence Beitler]], took a photograph of the dead bodies hanging from a tree surrounded by a large crowd; thousands of copies of the photograph were sold. The event is notable as the last confirmed lynching of blacks in the [[Northern United States]].<ref>"[[Lawrence Beitler]], a studio photographer, took this photo. For ten days and nights he printed thousands of copies, which sold for fifty cents apiece." from ''A Time of Terror'', quoted in ''Legends of America'', see previous note. See also ''Lynching in the Heartland'', chapter 6 which discusses the photograph in detail.</ref><ref>According to the account in ''A Time of Terror''. This is disputed by Madison, in ''Lynching in the Heartland'' (on pp 41-42), but supported by the notes to photo 32 in ''Without Sanctuary''. Madison's position is also disputed by the Monroe H. Little review of the Madison book. Cynthia Carr, author of [http://www.amazon.com/gp/product/0517705060/ Our Town: A Heartland Lynching, a Haunted Town, and the Hidden History of White America] discovered advertisements for local klan gatherings in Marion newspapers from 1930 during her research for the book, and interviewed subjects that believed the klan was still active at the time of the lynching.</ref>
-->
*''An American Dilemma'', gant Gunnar Myrdal (Harper and Brothers, 1944);
*''A Time of Terror: A Survivor’s Story'', gant Dr. James Cameron (Black Classics Press, 1982). This book has an account of this lynching, by the man who escaped.
*''Lynching in the Heartland'' , gant James Madison (St. Martin’s Press, 2000) ISBN 0-312-23902-5.
*''Without Sanctuary: Lynching Photography in America'', gant James Allen, Hilton Als, ''et al.'' (Twin Palms Publishers, 2000).
*''The God Moment'' , gant Alan D. Wright
 
[[Rummad:Istor SUA]]