Diforc'hioù etre adstummoù "Torah"

2 733 okted ouzhpennet ,  6 miz zo
 
Ez hengounel e oa bet roet al levr da Voizez met an enklaskoù modern o deus diskouezet e vije bet savet adalek [[Harlu Babilon]] (VI{{vet}} kantved) diwar skridoù koshoc'h hag un hengoun dre gomz a-raok bezañ kempennet goude an harlu (V{{vet}} kantved)..En he displeg eus an Ermaeziadeg e laka pouez Carole Meyers war talvoudegezh bras al levr-se e-keñver savidigezh identelezh Israel.<ref>{{en}}Meyers, Carol. ''Exodus''. New Cambridge Bible Commentary Series. Cambridge: Cambridge University Press, 2005.</ref>
 
=== Vayikra ===
{{Pennad pennañ|Leviegezh}}
Komañs a ra trede Levr an Torah, ''Vayikra'', gant an urzhioù evit implijet an [[Tabernakl]], o paouez bezañ echuet gant an Israelited diwar an urzhioù roet e Levr an Ermaeziadeg (Leviegezh 1 - 10). Da c'houde eo diskuliet reolennoù ar glan hag an dic'hlan (11 - 15), en o zouez ar reolennoù diwar-benn an doare da lazhañ an anevaled ha pere zo droed da zebriñ (sellet [[kachrout]], reolennoù [[Yom Kippour|Deiz an Damantiñ]] (16) hag a bep seurt lezennoù moral ha lidek (17 - 26). Gant Leviegezh 26 ez eus roet un aridennad dic'haouioù evit bezañ heuliet lezenn Doue hag un aridennad kastizoù evit chom hep bezañ heuliet anezhi. Gant Leviegezh 17 eo displeget peseurt aberzhoù dirak an Tabernakl, daoust m'eo kemmet ar redi-se war-lerc'h pa voe savet an Templ.
 
=== Bamidbar ===
{{Pennad pennañ|Levr an Niveroù}}
Pevare Levr an Torah eo ''Bamidbar'', dezhañ un istor hir ha luziet, daoust ma soñjer bremañ eo disoc'h un adskrid [[Mammenn beleg|beleg]] diwar ur vammenn [[Mammenn yawistek|yawistek]] graet war-dro ar {{Vvet kantved}}. Tennañ a ra al levr e anv eus an div niveradeg graet da gontañ an Israelited.
 
Kregiñ a ra al Levr e Menez Sinai e-lec'h m'o doa resevet an Israelited o Emglev ha Lezenn digant Doue tra m'En deus Eñ kemeret annez en Tabernakl. Dezho bremañ da zont da vestr war douar Kenaan. Kontañ a reer a bobl a-raok en em brientiñ da gomañs da vale. E-kerzh ar veaj avat e ra trouz ar bobl war pegen start eo ha sevel a ra a-enep aotrouniezh [[Moizez]] hag [[Aaron]]. Abalamour d'an dra-se e tistruj Doue war-dro 15 000 anezho. Erruet a reont war harzoù Kenaan ha kas a reont spierien di. Met livañ du a reont an traoù, dreist-holl diwar-benn kreñvded an dud enno ha nac'hañ a ra ar bobl kemer kontrol ar vro. Kondaonet int neuze gant Doue da vervel en dezerzh betek ma savo ur remziad all ne vije ket merket gant buhez ar sklaverezh. Echuiñ a ra al levr p'eo prest ar remziad-se da vont kuit eus [[Moab]] en ur dreuziñ ar [[Jordan s(têr)|Jordan]].
 
Parr istor ermaeziadeg an Israelited eo Levr an Niveroù, eus o zec'hadeg eus Ejipt betek ma'z ont prest da vezañ mestr war an Douar prometet dezho gant Doue. Mont a ra betek penn an tem komañset er C'heneliezh ha kresket en Ermaeziadeg hag el Leviegezh, da lavaret eo e oa bet prometet gant Doue e vije an Israelited ur bobl veur (dre o niver dreist-holl), dezho un darempred ispisial ouzh Doue hag e teujent da vestr douar Kenaan. Lakaet pouez eo gant al Levr-se war ar santelezh, ar fealiezh hag ar fiziañs : daoust da vezañs Doue hag e veleien e ra diouer ar fiziañs en Israel hag an dra-se zo kaoz e rank gortoz ur remziad nevez da welet sevenidigezh promesaoù Doue.
 
== Daveoù ==
6 354

modifications