Forn : diforc'h etre ar stummoù

32 okted ouzhpennet ,  12 vloaz zo
D
Robot ouzhpennet: ga:Oigheann; Kemm dister
D (Robot tennet: ar:فرن, it:Forno)
D (Robot ouzhpennet: ga:Oigheann; Kemm dister)
Ur '''forn''' zo ur c’hombod, gant un nor vihan outañ, ma lakaer meuzioù da boazhañ ([[bara]], [[kig]] ha kement zo). Implijet e vez fornioù ivez evit poazhañ pe sec’hiñ traezoù [[poderezh]].
 
== Istor ==
[[Skeudenn:Four - intérieur.jpg|thumb|right|200px|Ur forn vara giz gwechall, war ar maez en [[Okitania]].]]
Ar fornioù koshañ zo bet kavet war an Douar zo e traoñienn an [[Indus]], en Azia. Eno e veze ur forn, graet gant pri, da boazhañ boued e pep ti war-dro ar bloavezh 3200 kent J.K.<ref>[http://www.historyworld.net/wrldhis/PlainTextHistories.asp?historyid=ab73 History of THE INDUS CIVILIZATION]</ref><ref>Dales, George, ''Excavations at Balakot, Pakistan, 1973'', Journal of Field Archaeology, vol. 1, 1-2, 1974, pp. 3–22 [http://www.jstor.org/pss/529703]</ref>
Ouzhpenn bara e veze graet pastez ha gwastilli gant ar C’hresianed kozh ivez. Debret e veze ar meuzioù-se alies da-geñver lidoù ispisial pe devezhioù gouel. War-dro ar bloavezh [[300]] e oa un 70 seurt bara disheñvel e Gres.
 
== [[Keginañ]] ==
[[Skeudenn:Oven.agr.jpg|thumb|left|Ur forn vodern]]
Hiziv an deiz e kaver fornioù e pep kegin, graet e [[metal]] peurvuiañ, hag implijet e vezont da boazhañ hor meuzioù : [[kig]], [[legumaj]], [[tourtennoù]] a bep seurt, [[gwastell|gwastilli]], ha bara ivez a-wechoù.
Er fornioù modern e c’haller reoliañ an tommder, war-bouez ur [[gwrezreoler]]. Gallout a reer ivez reoliañ ar pad a-wechoù, da c’houzout pegeit amzer e chom ar boued er forn : evel-se e c’hell ar poazhañ chom a-sav e-unan. Un doare fornioù modern bihan, ar [[skinforn]]ioù, a vez tommet pe poazhet buan ar boued enno dre berzh gwagennoù tredan-warellek berr.
 
== Implijoù all ==
Estreget evit poazhañ boued e vez implijet fornioù : [[brikenn]]où, [[teol]] pe [[priaj]]où a vez poazhet ha sec’het e fornioù tomm-gor.
 
== Skeudenn-lavar ==
Daou implij all zo d'ar forn el lavar:
* evel [[genoù]] an den
** e troiennoù evel: ''Stank da forn!''
* evel [[gouhin]] ar [[maouez]]ed
 
== [[Krennlavar]] ==
* Gwelloc'h [[karantez]] leizh an dorn / Eget arc'hant leizh ar forn.
 
 
== Gwelet ivez ==
* [[Fornez]]
* [[Fornigell]]
<references/>
 
== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Ovens|ar Fornioù}}
 
 
[[Rummad:Keginerezh]]
[[fr:Four]]
[[fy:Une]]
[[ga:Oigheann]]
[[gd:Àbhainn]]
[[gl:Forno]]
60 119

edits