Diforc'hioù etre adstummoù "Holen"

29 okted ouzhpennet ,  10 vloaz zo
D
Robot ouzhpennet: sv:Salt; Kemm dister
D (Robot ouzhpennet: si:ලුණු)
D (Robot ouzhpennet: sv:Salt; Kemm dister)
Un temz-boued eo ivez, unan eus ar re goshañ hag ar re voutin er bed. Hag implijet e vez ivez evit ar [[salladur]], a zo un doare da virout ar boued gantañ. An holen evit bezañ debret a c'hall kaout meur a stumm : holen-taol puraet pe get, e meur a vent, blaz ha liv. Eztennet eo gant an den eus ar mor pe an douar, abaoe pell.
 
== Istor ==
[[Skeudenn:SaltInWaterSolutionLiquid.jpg|thumb|right|Dileizh holen en dour]]
 
Eus ar Grenn-amzer d'an dispac'h gall e oa un tailh war an holen e Bro-C'hall anvet an [[tell-holen]] (''gabelle'' e galleg). Ne oa ket anezhi e Breizh avat, neuze e oa kalz floderien etre an div vro, da skouer war [[Marzhoù Breizh]].
 
== Rummoù ==
[[Skeudenn:Piles of Salt Salar de Uyuni Bolivia Luca Galuzzi 2006 a.jpg|thumb|left|Bernioù holen e [[Bolivia]].]]
=== Holen naturel ===
Pa n'eo ket bet puraet an holen e chom gant holl e vaenadoù naturel, ha yac'hoc'h eo eta, pinvidikoc'h e [[magneziom]] hag e [[louc'helfenn]]où. Menegomp ar [[flour-holen]] a zo dornzastumet er paludoù. Brudet eo [[Holen Gwenrann|hini Gwenrann]] da skouer.
 
=== Holen puraet ===
Puraat an holen a ro un holen gwenn-kann ha munut, met kollet gantañ e berzhioù boued hag ouzhpennet ennañ harperioù ha danvez fluoret ha iodet. Implijet e vez ar muiañ gant an dud er bed avat. Implijet e vez ivez evit produiñ paper, gwiad, soavon ha skarzherioù.
 
=== Holenn-taol ===
An holen-taol a zo un holenn puraet, 95% pe ouzhpenn [[kloridenn sodiom]] ennañ. Graet e vez gantañ e keginerezh broioù ar c'hornog. Kavet e vez alies war an taolioù gant ar [[pebr]].
 
Pa eo bras ar greunioù e vez kaoz eus holen kras, holen glas, holen gros, pe holen rous. A-hend-all eo "holen fin". Gallout a ra bezañ holen gwenn pe holen gris.
 
== Teknikoù produiñ ==
[[Skeudenn:France-Noirmoutier-Sel brut.jpg|thumb|300px|Holen eus [[Nervouster]] nevez dastumet]]
* Holenn-maen : ur gwiskad maenad kalz holen ennañ eo, graet pell-pell zo dre ziaezhennadur lennoù pe morioù diabarzh. Eztennet e vez eus ur vengleuz pe dre ensinklañ dour,
Skouerioù meuzioù ma vez graet gant holen : braog pe glazenn pobet en holen, ...
 
== A bep seurt ==
* 35 g/l eo holenegezh an [[dour mor]] well-wazh, met ar morioù serr pe peuzserr a zo kalz nebeutoc'h pe muioc'h a holen enno, evel ar [[Mor Baltel]] (10 g/l) pe er c'hontrol ar [[Mor Marv]] (330 g/l) hag ar [[Mor Ruz]], mor salletañ ar bed.
* en [[Testamant Nevez]], [[Jezuz]] a gomz eus "holen ar bed" evit an Iliz pe ar Gristianed,
 
== Troioù-lavar ==
* ''Ali hag holen A roer dan hini a c'houlenn''.
 
[[Skeudenn:Salt ship loading.jpg|thumb|400px|Ul lestr o kargañ holen en un termenva.]]
* [[Kig-sal]]
 
== Notennoù ==
{{Reflist}}
 
[[sq:Kripa]]
[[sr:Со (зачин)]]
[[sv:Salt]]
[[ta:உப்பு]]
[[te:ఉప్పు]]
59 919

modifications