Emsav : diforc'h etre ar stummoù

1 876 okted ouzhpennet ,  16 vloaz zo
Diverradenn ebet eus ar c'hemm
No edit summary
 
 
An '''Emsav''' (distaget alies Emm-zao) a vez implijet evit termeniñ luskadoù politikel a zo bet gwelet e Breizh abaoe fin an XIXvet kantved. Talvezout a ra evel ''en em sevel sonn adarre'' hag evel ar ''relèvement'' e galleg hag ar [[Risorgimento]], luskad politikel italiat an XIXvet kantved.
 
==Istor an Emsav==
Hervez lod e krogfe mare an Emsav gant an Association bretonne
 
Metoù ar vretoned o stourm evit Breizh emren ha brezhoneger. Ur metoù eo, n'eo ket ur strollad. Strolladoù o deus kemeret an anv-se, evel SKOL AN EMSAV (ha a ra war-dro kelenn ar Brezhoneg). Bez ez eus ur EMSAV sevenadurel, un EMSAV politikel ...
An dud eus an EMSAV a zo anvet "emsaverien".
Met an anv EMSAV pe EMSAVER a c'hell bezañ implijet ivez evit tud o stourm a-gevred war un dachenn all.
 
AmanAmañ e vo anv eus istor an Emsav dre-vras, koulz sevenadurel, yezhel, ha n'eo ket politikel. hepken rak, evel ma vo gwelet an arvez politikel en em ziskouezo da ziwezhañ e dibenn ar pezh a anvet ar c'hentañ Emsav.
Marevezhioù diforc'h a a c'heller studian
 
Istor an Emsav n'emañ ket da zrouk-kemer evit istor ar boblañs vrezhon, rak kement-se a aparchant d'ar gkevredadouriezh.
== [[An Emsav kentan]] ==
Kregin a ra gant An Association Bretonne betek kendalc'h ar strollad politikel kentan e 1898 ;
 
== [[An eil Emsav]] ==
 
Marevezhioù diforc'h a a c'heller studiañ : adkemeret hon eus ar marevezhioù boas, hogen anat eo ne oufed ket reiñ d'ar rannadur-se un dalvoudegezh c'hroñs.
Adalek 1898 betek 1925
 
== [[An Emsav kentañ etre 1843 ha 1925]] ==
1. Eginadur an Emsav e penn kentañ an naontekvet kantved
 
E 1843 e voe savet an "'''Association Bretonne'''", anvet "[[Breuriezh Breizh]]" e dibenn ar c'hantved.
E gwirionez ez eo kellidet goustadik an emsav a-dreuz ar [[chouanterezh]], ar marevezh impalaerezhel gall hag adsavidigezh ar roueelezh e Pariz.
 
[[Ar Chalotez]] a gaver da gentañ.
2. Dibab dispac'hel ar yezh e deroù an naontekvet kantved.
3. Skoulmadur an darempredoù etrekeltiek en hanterenn gentan an 19vet kantved.
4. Pevare pennad : ar spered broadel o tiwanaîi en hanterenn gentafi an 19vet kantved.
5 meizadur ar sourm evit ar yezh "hag arnod ar vrogarourion da genurzhian an Emsav sevenadurel en naontekvet kantved.
6 Eginadur an Emsav politikel e-kreiz an naontekvet
kantved.
 
=== Levrlennadurezh====
* Istor an Emsav a-raok 1914, gant Youenn Olier, Imbourc'h 1972, 323 p.
 
== [[An eil Emsav kentan: etre 1925 ha 1945]] ==
 
 
== [[An trede Emsav]] ==
 
Adalek 19251945 betek 1985.
 
1985 peogwir e verk daou droc'h a-bouez :
 
- gant badezadur ar Skolaj brezhonek kentañ gant anv [[Roparz Hemon]] ha dibab ar peurunvan da zoare-skrivañ nemeti en emsav [[Diwan]] e oa tizhet gant an Emsav ul live 'sirius' a fed kelennadurezh – kement-mañ penn-da-benn e linenn istorel [[Gwalarn]] ha [[skol Blistin]] - hag echu e voe er pleustr gant rendael hirbad an doare-skrivañ ;
- ur rummad nevez a stourmerien a gemer krog e ensavadurioù an Emsav, levezonet gant darvoudoù 1968 : distaolet e vo mui ouzh mui ar vroadelouriezh klasek, hini an eil Emsav evit kemer harp war ur gleizelouriezh o vont alies gant distaol ar feiz kristen. Ar bruderezh (pe, hervez lod, ar gealiadurezh) evit an Divyezhegezh a voe embannet ez ofisiel gant Kendiviz Diwan Landerne e 1985.
 
 
== An amzer vremanvremañ ==
194

edits