Ur marvnad zo ur c'han pe ur varzhoneg savet evit enoriñ un den a zo aet da Anaon.

Élégie, gant William Bouguereau (1899)

Marvnad ha klemmganAozañ

Kemm a vez graet peurvuiañ etre marvnad ha klemmgan.
En Henc'hres e veze graet θρῆνος / thrếnos (diwar θρέομαι / thréomai, "garmiñ") eus klemmvanoù kanet da vare an obidoù.
Ur c'hlemmgan a zispleg klemmoù ar barzh e n'eus forzh peseurt degouezh. Ur skouer splann eo Marienbader Elegie, gant Goethe, diwar-benn e dristidigezh goude kaout ur c'habestr gant ur briñsez.

E kembraeg pe e kumbriegAozañ

Y Gododdin' zo ur marvnad skrivet gant ar barzh Aneirin war-dro ar bloaz 600.
Marvnadoù a veze savet e Kembrear ||Krennamzer|Grennamzer]] gant Barzhed ar Briñsed etre 1100 ha 1290, gant Barzhed an Uhelidi etre 1290 ha 1500.

E brezhonegAozañ

Unan eus kefridioù ar varzhed vrezhon e oa kanañ marvnad un den a renk uhel.
Ur marvnad zo bet embannet e Barzhaz Breizh dindan an anvioù Élégie de monsieur de Névet, Maronad ann aotrou Nevet.
Amañ e kavor ar pozioù a zo en embannadur 1846.

MARONAD ANN AOTROU NEVET
− IES KERNE −
1. 2. 3.






— Ma den paour petra zo digouet,
Pa zeut d’ar ger ker stravillet ?

Pa ’z oc’h ker glaz evit rejin,
Ma denik paour, leveret d’in ;

Pa ’z oc’h ker glaz hag ar maro ;
Petra zo digouet war ho tro ?

— Abred awalec’h[1] e klefet
Ann doare deuz pez zo digouet ;

Abred awalec’h[1] e klefet
Ann doare deuz pez meuz gwelet[2].

’Zalek ann ti beteg ar vorc’h,
Heul braz o vont, dre zon ar c’hloc’h :

Ann otrou person penn-kentan,
Eunn arc’h lienet wenn raz-han[3],

Daou ejen braz oc’h hi dougen,
Sternou arc’hant diouc’h ho c’herc’hen.

Ha kalz a dud o tont war lerc’h,
Stouet ho fenn gand kalz a nec’h.

Sant-Iann, ar mevel[4], a skoe
War dor ar person, enn noz-ze.

— Savet, savet, otrou person !
Ann otrou Nevet a zo klaon ;

Kaset gen-hoc’h ar groaz-nouen,
War ann otrou koz a zo tenn.

— Chetu[5] me deut, otrou Nevet
Tenn eo war ’n hoc’h am euz klevet ?

Ar groaz-nouen zo gan-ime[6]
D’ho konforti, mar gallann-me.

— N’em euz konfort bet da gahouet[7]
Enn tu ma c’horf e-barz ar bed ;

Enn tu ma c’horf me n’am euz ket,
Enn tu ma ene, larann ket.

Goude ma oa bet koveset,
D’ar beleg en deuz lavaret :

— Digoret frank dor ar gambr-man,
Ma welinn holl dud ma zi-man,

Ma friet ha ma bugale
Tro-war-dro demeuz ma gwele ;

Ma bugale, ma merourien
Kerkouls ha ma servichourien ;

Ma hellinn, ’nn ho zouez, kemeret
Hon Otrou ’barz mont diouc’h ar bed.

Ann itron hag he vugale,
Ha kemend oa eno, wele[8] ;

Hag hen ker reiz ho frealze,
Ha ker sioulig a gomze !

— Tevet, tevet, na welet[9] ket,
Doue eo ar mestr, ma fried !

Ho ! tevet, ma bugaligo,
Ar Werc’hez sakr ho tiwallo !

Ma merourien, na welet[9] ket ;
Tud diwar mez, gouzout a red[10],

Pa ve hao ann ed, ve medet ;
Pa zeu ann oad, mervel zo red !

Tevet, tud vad diwar ar mez,
Tevet, peorien keaz[11] ma farrez ;

’Vel em euz bet sonj ac’hanoc’h,
Ma fotred defint sonj ouz hoc’h.

Evel-d-oun-me[12] hi ho karo,
Hag ober a rint mad hor bro.

Na oelet[9] ket, kristenien vad.
Ni ’n em gavo ’benn eur boutad !

D’ar iou vintin, otrou Karne
Tont deuz ar fest noz, c’houlenne,

O tont d’ar ger, war he varc’h gwenn,
Bordet he jupen penn-da-benn,

He jupen voulouz ru glaou-tan
Bordet penn-da-benn gand arc’hant ;

D’ar iou vintin, otrou Karne
O tont endro a c’houlenne :

— Daoust perag, va zuchentiled[13],
Ne ked deut d’ar fest re Nevet ?

Daoust perag, d’i-me levered[14],
Pe oant bet pedet da zonet ?

— Ann otrou koz, ’vel ma glevann,
Zo enn he wele chomet klan.

— Mar ma ’nn otrou, er gwele klan,
Deomp da glask kannad anean.

Pe oant o tigout gand ann ger,
Hi a gleve son ar c’hleier.

Digoret frank ar perzier,
Ha den e-bed barz ar maner.

— Mar’m hoc’h[15] deuet d’he zarempret,
E bered ar vorc’h he gaffet.

Bet ma bet dec’h tan ar maro,
Ha skarzet mad ann holl boudo ;

Ann otrou person d’he zevel
Ha d’he zougen kaer d’ar chapel ;

Ann[16] itron hag he vugale,
D’he lienat enn arc’h neve.

Chetu[5] fresk, aman, roudou c’harr
A zo eet d’he gas d’ann douar.

Hag hi da douch war ho c'hezek[17],
Ha da zigout gand ar vered.

Pa oant digouet gand ar vered,
Ranne ho c’halon o welet,

Welet ar c’hleuier he zisken
Enn toull douar kriz da viken ;

’Nn itron warlerc’h, gwisket e du,
War he daou-lin, oc’h wela[18] dru ;

Hag he bugale ioual ken,
Hag sachat bleo deuz ho fenn.

Dek mil den ober kemend-all,
Hag ann dud paour dreist ar re-all.

Eunan[19] aneo, hanvet Malgan,
En deuz gret ar maronad-man,

En deveuz ar werz-man[20] savet
Enn enor d’ann otrou Nevet,

D’ann otrou Nevet benniget,
A oa kendalc’h ar Vretoned.

  • Ar pozioù 2. 8 → 22 ha 3. 17 → 21 a voe embannet gant Alfred de Courcy (1816-1888) en e levr Le Breton e 1842, etre eil (1840) ha trede (1845) embannadur Barzhaz Breizh neuze[21], gant diforc'hioù diouzh kentel(ioù) Kervarker.
2. 8 → 22
3. 17 → 21
Le Breton (1842) Barzhaz Breizh (1846) Le Breton Barzhaz Breizh

Goude ma oa bet koveset,
D’ar beleg en deuz lavaret :

— Digoret frank dor ar gambr-man,
Ma welinn holl dud ma zi-man,

Ma friet ha ma bugale
Tro-war-dro demeuz ma gwele ;

Ma bugale, ma merourien
Kerkouls ha ma servichourien ;

Ma hellinn, ’nn ho zouez, kemeret
Hon Otrou ’barz mont diouc’h ar bed.

Ann itron hag he vugale,
Ha kemend oa eno, wele ;

Hag hen ker reiz ho frealze,
Ha ker sioulig a gomze !

— Tevet, tevet, na welet ket,
Doue eo ar mestr, ma fried !

Ho ! tevet, ma bugaligo,
Ar Werc’hez sakr ho tiwallo !

Ma merourien, na welet ket ;
Tud diwar mez, gouzout a red,

Pa ve hao ann ed, ve medet ;
Pa zeu ann oad, mervel zo red !

Tevet, tud vad diwar ar mez,
Tevet, peorien keaz ma farrez ;

’Vel em euz bet sonj ac’hanoc’h,
Ma fotred defint sonj ouz hoc’h.

Evel-d-oun-me hi ho karo,
Hag ober a rint mad hor bro.

Na oelet ket, kristenien vad.
Ni ’n em gavo ’benn eur boutad !

Goude ma oa bet koveset,
D’ar belek he'n deuz lavaret

Digorit frank dor va gambr-mé,
Ma welinn ann dud va zi-mé ;

Va friet ha va bugalé
Tro-var-dro demeuz va gwélé ;

Va bugalé, va merourien,
Ker kouls ha va servichourien ;

M'ar gellin ’n ho touez kemeret
Hon Aotrou ’barz mont diouzh ar bed.

Ann itroun hag he vugalé,
Ha kement oa eno, wélé ;

Hag hen, ken kreiz, ho frealzé,
Ha ken sioulik a gomze :

Tévit, tévit, na welit ket,
Doué ar mestr, o va friet !

Ho ! tévit, va bugaligou,
'Nn itronn Vari ho tiwallo !

Va merourien, na welit ket ;
Tud var ar mez, gouzoud a rit,

Pa daré ann ed, vé médet ;
Pa deu ann oad, mervel zo red !

Tévit, tud vad divar ar mez,
Tévit, beurien kez va farrez.

’Vel em' euz bet sonj ac’hanoc’h,
Va fotret ho do sonj ouz oc’h.

Evel d'on-mé, hé ho karo,
Hag ober a rint mad hor bro.

Na welit ket, kristenien mad,
Ni ’n em gavo ’benn eur pennad

Pa oant digouet gand ar vered,
Ranne ho c’halon o welet,

Welet ar c’hleuier he zisken
Enn toull douar kriz da viken ;

’Nn itron warlerc’h, gwisket e du,
War he daou-lin, oc’h wela dru ;

Hag he bugale ioual ken,
Hag sachat bleo deuz ho fenn.

Dek mil den ober kemend-all,
Hag ann dud paour dreist ar re-all.

Pa want digwet gand ar veret,
Ranné ho c’haloun da gwelet,

Gwelet ar c’hleucher ho tisken
Enn toul douar kriz, da viken.

’Nn itroun var lerc’h, gwisket é du,
Var ho daou lin, o wela dru ;

Hag hé vugalé, ioual ken,
Hag o chachat bleo deuz ho fenn ;

Deg mil den ober kemend-all,
Hag ann dud paour ispisial !

E yezhoù allAozañ

En Henc'hres e oa kaoz eus ἐλεγεία / elegeía, "kan ar marv". Gwelit ar pennad Klemmgan.
En Henroma e voe krouet ar marvnad roman gant Caius Valerius Catullus. Brudet eo ivez klemmganoù Albius Tibullus.
Er varzhoniezh c'hallek e vez kaoz alies eus marv bugale, evel e pezhioù Victor Hugo diwar-benn e verc'h Léopoldine.

Marvnadoù brudetAozañ

NotennoùAozañ

  1. 1,0 ha1,1 1867 : awalac’h.
  2. 1883 : zo digouet.
  3. 1867 : ra-z-han
  4. 1867 : mervel ; ur vi-koukoug hep mar ebet, a oa c'hoazh e 1883.
  5. 5,0 ha5,1 1867 : Setu.
  6. 1867 : gan-i-me.
  7. 1867 : gaouet.
  8. 1867 : oele.
  9. 9,0 9,1 ha9,2 1867 : oelet.
  10. 1867 : ret.
  11. 1867 : kez.
  12. 1867 : Evel-d-on-me.
  13. 1867 : zudjentiled.
  14. 1867 : leveret
  15. 1867 : oc’h.
  16. 1867 : He.
  17. 1867 : ronsed.
  18. 1867 : oela.
  19. 1867 : Unan.
  20. 1867 : wers-man.
  21. De Courcy, Alfred (1842). Le Breton. Adembannadurioù fac-simile : Les Éditions du Bastion, 2000 (ISBN 978-2-7455-0066-3) ; Éditions des Traboules, 2008 (ISBN 978-2-915681-50-5)