Digeriñ al lañser pennañ

Noal-Pondi

kumun ar Mor-Bihan
(Adkaset eus Noal-Pondivi)

BrezhonegAozañ

Ar Brezoneg er SkolAozañ

  • 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol [2].

IstorAozañ

XVIIvet kantvedAozañ

  • Bonedoù Ruz: un digoll ag 8 800 lur a voe paeet gant ar barrez d'an Aotrou de la Pierre ha da tud all eus Pondivi goude an distrujoù bet graet e kêr e-pad an emsavadeg[3].

Dispac'h GallAozañ

  • Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e 1790; gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet Noal-Pondi da bennlec'h ur c'hanton, hini Noal-Pondi, gant teir c'humun ennañ: Kroeshañveg, Noal-Pondi ha Sant-Goneri; e Bann Pondi e oa. Dilamet e voe kanton Noal-Pondi e 1801 gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix. Lakaet e voe Noal-Pondi e kanton Pondi bet miret ha brasaet gant ar memes lezenn. Lakaet e oa bet Noal-Pondi en Arondisamant Pondi bet krouet e 1800 [4][5].

XIXvet kantvedAozañ

XXvet kantvedAozañ

Brezel-bed kentañ

  • 138 gwaz eus ar gumun a gollas o buhez abalamour d'ar brezel, d.l.e. 4,92 % eus he foblañs e 1911 [7].

Eil Brezel-bed

 
Anv unan eus an daou zen eus Noal bet fuzuilhet: skrivet eo ouzh monumant Porzh-Loeiz
  • Daou zen eus ar Rezistañs a voe serret e miz Mae 1944 gant an Alamaned; fuzuilhet e voent e gwikadell Porzh-Loeiz goude bout bet boureviet e Logunec'h [8]; adkavet e voe o c'horfoù d'an 23 a viz Mae 1945 [9].
  • Mervel a reas 27 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel [10].
  • D'ar 16 a viz Even 1944 e voe tapet 10 000 Lur en ti-post gant tud eus ar Rezistañs [11].

Brezelioù didrevadenniñ

Monumantoù ha traoù heverkAozañ

  • Iliz katolik Santez Nolwenn.
  • Monumant ar re varv.

DouaroniezhAozañ

Emdroadur ar boblañs abaoe 1962Aozañ

Niver a annezidi

 

BrezhonegAozañ

Ya d'ar brezhonegAozañ

DeskadurezhAozañ

Klasoù divyezhek kentañ (skol prevez) zo bet digoret e 2009.

  • E distro-skol 2015 e oa 27 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (7,9 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez) [13].

MelestradurezhAozañ

TudAozañ

GevelliñAozañ

Liammoù diavaezAozañ

Dave ha notennoùAozañ

  1. Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
  2. Marsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936
  3. Yvon Garlan ha Claude Nières , Les Révoltes bretonnes de 1675 - papier timbré et bonnets rouges, Éditions Sociales, Pariz, 1975 (e galleg), pajennoù 159 ha 160
  4. Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajennoù 82, 243 ha 347
  5. Cassini - EHESS - Neulieg - Fichenn ar gumun
  6. Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajennoù 14, 117, 152, 344 ha 363
  7. memorialgenweb - Monumant ar re varv
  8. René Le Guénic, Morbihan - Mémorial de la Résistance, 1998, pajennnoù 60-61
  9. René Le Guénic, Morbihan - Mémorial de la Résistance, 1998, pajennoù 315-316
  10. memorialgenweb - Monumant ar re varv
  11. Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 244
  12. memorialgenweb - Monumant ar re varv
  13. Ofis Publik ar Brezhoneg
  14. Annik Le Guen, Le Morbihan sous le Gouvernement de Vichy, Miz Kerzu 1993