Digeriñ al lañser pennañ

Plouha

kumun Aodoù-an-Arvor

An anvAozañ

Etimologiezh (an hini gwirheñvelañ): an anv Plouha a zeufe deus ar gerioù "Plou-" (pleb) hag eus an anv "Aza" pe "Adda" (stum predenek an anv biblek "Adam"). An anv "Plouha" a zo bet implijet abaoe 1575.

An dud a zo anvet : Plouahad / Plouahiz - Plouhaez / Plouhaezed. (Daveoù a vank).


DouaroniezhAozañ

"Beg Plouha" eo an tornaod uhelañ e Breizh (104 m uhel) hag evel-just, a-hed an aod ez eus "gwenodennoù maltouterien" evit ober pourmenadennoù plijus (he zornaodoù a zo un tammig heñvel ouzh reoù Bro-Iwerzhon).

  • Meur a draezhenn a zo e Plouha evit neuial, c'hoari pe ober sport : Traezhenn ar Palud, Traezhenn Brec'heg, Traezhenn Bonaparte (a-raok e oa anvet "ouf Cochat"), Ouf Gwin Zegal hag Ouf Porzh Moger.

ArdamezioùAozañ

  "rannet :

- d'an 1 : en gul e seizh maijhenn en aour, 3, 3, 1;

- d'an 2 : en glazur, e seizh bezantenn en aour, 3, 3, 1; e gab en aour"

IstorAozañ

RagistorAozañ

KrennamzerAozañ

  • Ar wech kentañ a oa bet meneget Plouha a oa e 1198 met ar gumun a oa poblet abaoe pell.
  • E-pad ar grennamzer (abaoe an XIIvet kantved) e oa renet al lec'h gant Konted Goueloù (gante e oa bet lakaet sevel iliz ar bourk da skouer).

Prantad modernAozañ

Dispac'h GallAozañ

  • Da vare an Dispac'h bras a oa bet kreñv ar chouanerezh e Plouha. E miz meurzh 1794 e oa 1 000 chouan bennak o c'hortoz listri o tont eus Bro-Saoz evit kavout tud ouzhpenn hag armoù evit en em gannañ, met ne oa ket deuet a-benn al listri da dostaat da aodañ. A-benn ar fin e oa bet paket ar chouanted gant ar republikaned ha goude an emgann a oa bet strewet.
  • Diwezhatoc'h, e 1800, e oa bet preizhet tiez ar geodedourien gant ur strollad chouaned hag an dud a oa bet drouklazhet (unan a oa bet douaret ent-bev zoken).

XXvet kantvedAozañ

Brezel-bed kentañAozañ

  • 168 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, d.le. 3,94% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911 [3].

Eil Brezel-bedAozañ

  • Mervel a reas 68 den eus ar gumun abalamour d'ar brezel [4].
  • E-pad an Eil Brezel-bed o doa aozet ha renet ar «rouedad "Shelburn"» gant daou baotr eus Kebek, Lucien Dumais ha Raymond Labrosse, eus an "MI9" (Servijoù Sekred Breizh-Veur). Ar pal e oa adpakout hag adkas da Vreizh-Veur al levierien diskaret gant an Alamaned a-us Bro C'hall pe Breizh.
  • E Plouha e oa an ti (anv kod: «Ti Alfoñs») el lec'h ma veze kaset ha bodet al levierien, goude-se e vezent heñchet dre al lanneier gant tud deus Plouha betek oufig Cochat (anv kod: «traezhenn Bonaparte»). Ac'hane e vezent kaset kuit da Vreizh-veur gant ur gorvetenn (ar gorvetenn-se a oa sturiet gant sturiet gant David Leslie Birkin, tad-kozh Jane Birkin). A-benn ar fin eo 138 levier a oa bet treuzkazet e-giz-se betek Breizh-Veur. Hirie an deiz e c'haller bepred mont war roudoù an dud-se dre gwenojennoù istorel, plijus ha brav.
  • D’ar 25 a viz Mae 1944 e voe taget e voe an ti-post, gant seizh pe eizh ezel eus ar Rezistañs moarvat, met an archerion c'hall a erruas kerkent, tennoù a voe hag un archer a varvas an deiz war-lerc'h en ospital Sant-Brieg, hervez danevelloù sizhuniek Titouroù Hollek Sant-Brieg [5].

TrevadennoùAozañ

Monumantoù ha traoù heverkAozañ

BrezhonegAozañ

Ya d'ar brezhonegAozañ

DeskadurezhAozañ

  • E distro-skol 2018 e oa 60 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (13,5 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

Prizioù dazont ar brezhonegAozañ

Emdroadur ar boblañs abaoe 1962Aozañ

Niver a annezidi

 

GevelliñAozañ

Bro Kêr Abaoe
  Iwerzhon Cill Orglan 1999
  Galiza Palas de Rei 2003

Liammoù diavaezAozañ

NotennoùAozañ

  1. Ouest-France
  2. Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
  3. [1] Monumant ar re varv - Memorial Genweb
  4. [2] Monumant ar re varv - Memorial Genweb
  5. Éric Rondel, En attendant le Débarquement en Bretagne du 15 août 1943 au 6 juin 1944, pajennoù 259 ha 262, Dastumadenn Guerres et Conflits, Embannadurioù Astoure, Pleherel, 2011
  6. [3]