Thomas Stearns Eliot

Thomas Stearns Eliot, pe T. S. Eliot evel ma sine e oberennoù, (26 a viz Gwengolo 1888 - 4 a viz Genver 1965) a oa ur barzh saoznek, ganet e Stadoù Unanet Amerika met bet o vevañ e Bro-Saoz. Ouzhpenn barzhonegoù en deus savet ivez pezhioù-c’hoari ha pennadoù skridvarnerezh.

Eliot (1934)

Ganet e voe Eliot en ur familh tud en o aez e Saint Louis, e Missouri. Studiañ a reas al lennegezh saoznek, ar yezhoù, ar brederouriezh, e skol-veur Harvard da gentañ hag er Sorbonne, e Pariz, da c’houde.

Met e Bro-Saoz en em stalias T. S. Eliot e 1914 hag eno e tremenas e vuhez. Kelenn a reas, e skol-veur Londrez da gentañ hag e skolioù eil derez goude. E Londrez e reas anaoudegezh gant skrivagnerien evel Ezra Pound pe Virginia Woolf. E 1925 e krogas da labourat e ti-embann Faber (Faber and Faber bremañ). Goude ar Brezel-bed Kentañ e reas anaoudegezh gant arzourien all ivez e Pariz, evel James Joyce.

Dont a reas da vezañ anavezet evel barzh e-unan, goude embann e varzhoneg kentañ e 1915 The Love Song of J. Alfred Prufrock, adembannet en e zastumad barzhonegoù kentañ Prufrock and Other Observations (1917). Ur stil modern a oa gantañ hag a blijas kalz. E 1920 e embannas dastumadoù all, Ara Vos Prec ha Poems: 1920.

E 1922 e teuas er-maez The Waste Land, ur varzhoneg a voe sellet outañ evel ur skouer eus barzhoniezh nevez an amzer-se, hag ur skouer eus disouezhenn ar rummad skrivagnerien deuet goude ar brezel.

Treiñ a reas Eliot ouzh an anglikaniezh e 1927. Disklêriañ a reas neuze e oa "classicist in literature, royalist in politics, and anglo-catholic in religion"[1] E oberennoù diwar neuze a voe levezonet gant ar relijion muioc’h : en zouez emañ Ash-Wednesday ("Merc’her al Ludu") ha Four Quartets ("Pevar fevarad").

Pezhioù-c’hoari a savas Eliot, hag a zo pezhioù barzhoniezh ivez, evel Murder in the Cathedral ("Muntr en iliz-veur", 1935), diwar-benn marv Thomas Becket. Disklêriañ a reas Eliot e oa bet levezonet evit ar pezh-c’hoari-se gant skrid Lancelot Andrewes, ur prezeger eus ar XVIIvet kantved. Dibabet e voe Eliot ivez evit kemer perzh er bodad savet d’ober un droidigezh nevez eus ar Bibl e saozneg modern.

E 1948 e resevas ar Priz Nobel evit al Lennegezh. D’ar mare-se ivez e voe kaset e vignon Ezra Pound d’un ospital psikiatrek.

Diwezhatoc’h e savas Eliot ul levr barzhonegoù evit ar vugale, Old Possum's Book of Practical Cats (1939) hag a voe implijet goude gant Andrew Lloyd Webber evit sevel ur gomedienn war gan anvet Cats ("Kizhier").

Liammoù diavaez

kemmañ
  1. En ur rakskrid gant T.S. Eliot d’al levr For Lancelot Andrewes: essays on style and order (1929)