Quatrevingt-treize

romant
Quatrevingt-treize
Quatrevingt-treize
Golo al levr Quatrevingt-treize
Titl orin Quatrevingt-treize
Aozour Victor Hugo
Doare Romant istorel
Embanner Michel Lévy
Deiziad embannadur 19 a viz C'hwevrer 1874
Yezh Galleg
Bro Flag of France.svg Bro C'hall

Quatrevingt-treize (Doare skrivañ dibabet gant an aozour) pe Quatre-vingt-treize evit embannadurioù 'zo a zo romant diwezhañ Victor Hugo. Istor ar romant a dremen er bloavezh 1793 e-pad an Dispac'h Gall, da vare ar Spont Bras.

Krouidigezh Quatrevingt-treizeAozañ

Skrivet eo bet e Gwernenez adal miz Kerzu 1872 betek miz Even 1873. Mennozh ar romant a oa savet e Victor Hugo er bloavezh 1862 just goude embannadur Les Misérables.

Chomet eo ar romant e stad ur mennozh e-pad 10 vloaz, dre ma oa an aozour o skrivañ levrioù all, Les Travailleurs de la mer (1866) pe L'Homme qui rit (1869).

Al levr Quatrevingt-treize a zo bet embannet d'an 19 a viz C'hwevrer 1874 gant an ti embann Michel Lévy.

Istor Quatrevingt-treizeAozañ

Quatrevingt-treize a laka da advevañ mare an enep-reveulzi dreist-holl Brezel ar Vendée met ivez an enep-reveulzierien Bretoned anezho. An aozour a glask gant sell e vare hag e soñjoù republikan gall da ziskouez gwirvoud an enebiezh d'an Dispac'h Gall, ar perak hag an torfedoù sevenet gant an holl duioù (Rouelourien, Reveulzierien, Forbaned).

Skeudenn BreizhAozañ

Skeudenn Breizh degaset gant an aozour a zo unan spontus, gouez:

  • "Il y avait alors en Bretagne sept forêts horribles. La Vendée, c'est la révolte-prêtre. Cette révolte a eu pour auxiliaire la forêt. Les ténèbres s'entr'aident."[1]
  • "Finisterre, c'était là que finissait la France, que le champ donné à l'homme se terminait et que la marche des générations s'arrêtait. Halte! criait l'océan à la terre et la barbarie à la civilisation." [2]

Skeudenn ar VretonedAozañ

 
Doue hag ar vro! Taolenn romantel eus ur chouan breton gant Auguste Emile Bellet (1856-1911)

Hervez Victor Hugo ar Vretoned a oa enep-reveulzierien diamzeriet, keñveriet gant loened gouez:

  • "Le paysan breton « parlant une langue morte, ce qui est faire habiter une tombe à sa pensée" [3]
  • "L’insurgé breton avait presque la figure de l’insurgé grec, veste courte, fusil en bandoulière, jambières, larges braies pareilles à la fustanelle ; le gars ressemblait au klephte."
  • "Vendéens et Anglais, c’est Bretagne avec Bretagne. Les hurons [4] du Finistère parlent la même langue que les topinambous [5] du Cornouailles." [6]

Skeudenn ar c'hoadoùAozañ

Ar c'hoadoù a zo taolennet e doare ar Romaned, evel lec'hioù dañjerus, spouronus lec'hioù a n'int ket evit an dud desket ha sklêrijennet:

  • "Ces halliers hypocrites, pleins de combattants tapis dans une sorte de labyrinthe sous-jacent, étaient comme d'énormes éponges obscures d'où, sous la pression de ce pied gigantesque, la révolution, jaillissait la guerre civile."[7]

Victor Hugo bametAozañ

 
Chouanted Breizh e-kichen un daol-vaen

Bamet ez eo an aozour gant an Dispac'h gall, republikan eo. Bamet ez eo ivez gant Breizh, ar Vretoned. A-dreñv ar gerioù drouk taolet warno e kaver un doare souezadenn karantezus evit an nerzhioù kalon ha spered:

  • "[...] Montrant à quel point la volonté peut être l’impuissance ; chevaleresque et sauvage ; l’absurdité en rut, bâtissant contre la lumière un garde-fou de ténèbres ; l’ignorance faisant à la vérité, à la justice, au droit, à la raison, à la délivrance, une longue résistance bête et superbe"
  • "C’étaient des clans, comme en Écosse. Chaque paroisse avait son capitaine. Cette guerre, mon père l’a faite, et j’en puis parler."

Liammoù diavaezAozañ

Notennoù ha daveennoùAozañ

  1. Tamm 3, levrenn kentañ – La Vendée, I. Les Forêts.
  2. http://bibliotheq.net/victor-hugo/quatre-vingt-treize/page-124.html .
  3. Tamm 3, levrenn kentañ – La Vendée, I. Les Forêts.
  4. Poblad indianed reter Kanada, familh ar re Irokoa.
  5. Poblad indianed Brazil.
  6. https://fr.wikisource.org/wiki/Quatrevingt-treize/II,_2 .
  7. Tamm 3, levrenn kentañ – La Vendée, I. Les Forêts.