Traffic cone.png
Krogit e-barzh !
Un danvez pennad eo ar pennad-mañ ha labour zo d'ober c'hoazh a-raok e beurechuiñ.
Gallout a rit skoazellañ Wikipedia dre glokaat anezhañ

Ar sabad eo bodadeg ar sorserien da noz. Peurvuiañ e vez a-raok ur gouel kristen, hag en ul lec'h didud.

Goya, 1797-1798

Sabbat sorserezed

Da ziforc'hañ a zo etre Sabbat ar sorserezed ha Shabbat er yudevelezh.

Ar ger « shabbath » en hebraeg a dalvez ehanañ, diskuizhañ, nozvez ar gwener betek ar sadorn, tremenet war-lec'h er gresianeg, hag el latin.

Evit Pierre-François Fournier, ar ger sabat a zo diveret eus sabateis, bet implijet en ur varzoneg « La Vengeance Raguidel », ur skrid moarvat eus deroù an XIII vet kantved. Sabat neus ar ster a reuz bras pe cholori, graet gant tud « ensabated » hag a zo bodadegoù sorserezed, e takad ar Vaudois (Alpoù ar su).

Arveret eo bet ar ger evit termeniñ sektennoù e diavez d'ar gristenniezh.

Gwallvesket ez eus bet, a-ratos kaer gant an tamallerien « ar sabbat sorserezed » ha « sabbat yuzev « , evit abegoù droukyoullek. Ar gristennien o vezañ sorc'hennet gant devez gouel sabbat, er relijion yuzev.

Ar meizad sabbat sorserezed a voe krouet e 1400-1430 er Valais.

Sallmann a laras evel-hen: « bez e oa sorserezed ha sorserien, lakaat a raent war o c'horf ur meskaj kig bugale, aberzet dre lidoù yud, nijal a raent prim ha pel, en aer, war kezeg war loened pe war skubelennoù. En em vodañ a raent, e lec'hioù distro, perzh a gemerent e lidoù rennet gant an diaoul, heñvel ouzh ur bouc'h, karout a raent kement an diaoul ha pokat ouzh e doul revr. Dinac'h a raent ar feiz kristen, mac'hañ a raent skeudennoù kristen, echuiñ a rae an abadenn gant ur fouzhadeg dirollet. Ar sorserezed a fouzhe gant diaouled, hag ar sorserien gant an diaouled. Da heul e oa ur banvez, ma veze debret ar vugale bet lazhet en a-raok. »

Al lec'h a veze dibabet evit seveniñ ur sabbat sorserezed a oa ur frankizenn, ul lann, ul lec'h distro en noz, pe e-tal d'ur stivell pe ul lec'h en digenvez war ur run, ur roc'h pe ur bern mein, pe ul lec'h brudet er ragistor evel un daolvein pe c'hoazh ur wezenn veur en natur. Er XVII kd, Henry Boguet a reas meneg eus un dañs rond ar sabbat.

Lec'hioù brudetAozañ

 
Goya, 1819-1820

Lec'hioù zo a zo brudet da vezañ tachennoù labour pe emgav ar sorserezed: Ar C'hoad Du (Alamagn), ar Menez Moal (Pologn), Carignano (Italia), Kopastatö (Hungaria), Puy-de-Dôme (Bro-C'hall), Stonehenge (Bro-Saoz), Zugarramurdi en Euskal Herria.

El lennegezhAozañ

Er sinemaAozañ

Er sonerezhAozañ