Digeriñ al lañser pennañ

An Urzh Teutonek zo un urzh relijiel ha soudardel bras e veli er Grennamzer e Prusia.

Blason ordre teutonique 2.svg
Crux Ordis Teutonicorum.svg
Skoed Kroaz pabel

Taolenn

AnvioùAozañ

Orden der Brüder vom Deutschen Haus St. Mariens in Jerusalem eo anv ofisiel an Urzh en alamaneg, pe Ordo domus Sanctæ Mariæ Theutonicorum Hierosolymitanorum e latin, met Deutscher Orden (an "Urzh alaman") eo ar berrstumm en alamaneg. En istor e kaver ivez an anvioù Deutscher Ritterorden (Urzh alaman ar Varc'heion), Deutschherrenorden, Deutschritterorden (Urzh ar Varc'heion alaman) pe "Die Herren im weißen Mantel" ("Aotrounez o mantilli gwenn").

IstorAozañ

E 1190, e-pad an trede kroaziadeg ec'h arruas Frederik Barbarossa e Turkia gant 20 000 marc'heg ha 100 000 soudard en holl. Mervel a reas koulskoude goude div drec'hadenn war an Durked, en ur vont da neuial er Saleph (Goskü). Un nebeud marc'heien a yeas betek Sant-Yann-Akr evit sikour ar groazeien. Eno e voe krouet an Urzh Teutonek.

En e zeroù e oa un urzh herberc'hour met e 1192 e teuas da vout milourel hag e 1198 e voe anavezet gant ar pab Inosant III. Uheloc'h eget re ar vistri all e oa c'hoantoù e bevare mestr meur, Hermann von Salza : mennet e oa da grouiñ ur Stad meret gant an Urzh. Goude un añse e Hungaria e 1225 e voe ret d'an Urzh klask en ul lec'h all. Nebeut goude e voent galvet gant ur priñs polonat evit difenn Mazovia ha gant ar galv-se ha « bouilh aour Rimini » e kemerjont Prusia.

Betek 1409 e voe kreñvaet o bro gant an Urzh ha kemer a rejont kalz rannvroioù ; petra bennak m'o devoa kollet enep Rusia e Novgorod hag e briñs Aleksandr Nevsky e 1242 eo aet an Urzh da ziorren e Polonia hag e Lituania. Dont a raas an Urzh da vout kreñv-tre en ur stad soudardel hag ekonomikel.
E 1410, e-kerzh ar brezel enep Polonia, e kollas an Urzh emgann Tannenberg. Dont a reas da vezañ gwanoc'h-gwanañ betek 1466, ma teuas da vout gwaz Polonia.

E 1525, diwar ali Martin Luther, e divelegas Albrecht Iañ von Brandenburg-Ansbach, anezhañ Mestr Meur diwezhañ an Urzh Teuronek ; diwar glad an Urzh e savas ur briñselezh a droas da Rouantelezh Prusia.

MammennnoùAozañ

Pennad karAozañ