Digeriñ al lañser pennañ
Traffic cone.png
Krogit e-barzh !
Un danvez pennad eo ar pennad-mañ ha labour zo d'ober c'hoazh a-raok e beurechuiñ.
Gallout a rit skoazellañ Wikipedia dre glokaat anezhañ
Ferrari e 1969

24 eurvezh ar Mañs ("Les 24 heures du Mans" e galleg) a zo ur redadeg kirri a bad 24 eurvezh, a c'hoarvez e miz Even war un droiad hent e-kichen ar Mañs e Bro-C'hall. Redet e vez bep bloaz abaoe 1923. Ur redadeg Andur eo, o lakaat ar kirri, ar bandennoù-rod hag ar vlenierien da badout ar muiañ e vez posupl.

Aozet e vez ar redadeg gant an Automobile Club de l'Ouest (ACO) war 24 eurvezh a zo an amzer e lec'h ma rank ar perzhidi ober ar muiañ a gilometradoù a c'hall ober. Da gentañ e oa digor ar redadeg evit kirri a c'hallfe bezañ gwerzhet da n'eus forzh piv, met bremañ e vez digor ar redadeg d'ar C'hentpatromoù (Renkad Prototype e galleg) ha d'an Touristerezh Bras (Renkad Grand Tourisme e galleg).

Awenet en deus ar redadeg redadegoù-all evel 24 eurvezh Daytona, 24 eurvezh an Nürburgring pe 24 eurvezh Spa ha kevezadegoù zo graet diwar reolennoù 24 eurvezh ar Mañs evel an ALMS pe an ELMS. E-barzh kevezadeg bed an Andur emañ ar redadeg bremañ.

Ar redadegAozañ

Ar c'hirriAozañ

War-dro 50 karr a c'hall redek, met n'int ket holl eus ar memes rummad. Rummadoù diseurt a zo bet met bremañ n'eus nemet pevar, daou eus ar rummad Kentpatromoù (Le Mans Prototype 1 pe LMP1 ha Le Mans Prototype 2 pe LMP2), ha daou eus ar rummad Touristerezh Bras (Grand Tourisme e galleg, Grand Tourer e saozneg) (GT Endurance Pro evit ar vlenierien a vicher ha GT Endurance AM evit ar re n'int ket) a heul reolennoù ar FIA GT2. An holl a red asambles, met loreet e vez un trec'hour e pep rummad ouzhpenn an trec'hour hollek. Ar rummad pouezusañ eo an LMP1, hag alies mat e teu an trec'hour eus ar rummad-se. A-wezhioù avat e trec'h unan eus ar rummadoù all a drugarez d'ur fiziout gwelloc'h.

Da bep rummad ez eus reolennoù disheñvel met un nebeud a zo boutin. Pep karr a dlee kaout daou varazh, pe da nebeutañ gallout kaout un eil barazh. Daou zor nemetken zo aotreet evit ar c'hirri serr, evit ar re zigor n'eus ket ezhomm eus dorioù. Adalek 2014 e vo serr an holl girri ar rummad LMP1.

Ar vlenierienAozañ

Da gentañ ne oa reolenn ebet evit ar vlenierien, ha, ma oa implijet da nebeutañ daou vlenier gant pep skipailh e-pad ar bloavezhioù kentañ, e voe klasket gant tud zo (Pierre Levegh hag Eddie Hall da skouer) ober ar redadeg a-bezh gant ur blenier nemetken, evit mirout amzer eus cheñchamantoù blenierien. Berzet e voe se diwezhatoc'h. E fin ar bloavezhioù 1980 e voe embannet e voe ret d'an holl skipailhoù lakaat tri blenier da redek hag arabat e voe redek muioc'h a beder eurvezh diouzh renk hag ouzhpenn se e voe berzet redek e-pad muioc'h a bevarzek eurvezh, evit klask gwellaat ar savete.

IstorAozañ

Mestroniezh an dieselAozañ

E 2006, goude 5 trec'h gant e skipailh-eñ ha 6 gant e geflusker V8 turbo (dre vBentley), e tivizas Audi ober un dae nevez gant an diesel, un teknologiezh ha oa bet implijet dija en Andur, met didrec'h.

Koulzad nevez adalek 2014Aozañ

Gant ar bloavezh 2014 e krog ur c'houlzad nevez gant reolennoù LMP1 adsavet diwar implij an esañs hag an tredan. Ouzhpenn-se eo bet divizet gant Porsche dont en-dro er redadeg evit difenn e rekord ouzh Audi. Toyota a chomo ivez evit klask gounit ar redadeg.

Roll al loreidiAozañ

Bloavezh Blenierien Skipailh Karr Troioù Pellder Keidenn
Troiad 17,262 km
1923   André Lagache
  René Léonard
Anv skipailh ebet Chenard et Walcker Sport 9 128 2209,536 km 92,064 km/h
1924   John Duff
  Frank Clement
  Duff & Aldington Bentley 3 Litre Sport 8 120 2077,341 86,555 km/h
1925   Gérard de Courcelles
  André Rossignol
Anv skipailh ebet Lorraine-Dietrich B3-6 5 129 2233,982 km 93,082 km/h
1926   Robert Bloch
  André Rossignol
Anv skipailh ebet Lorraine-Dietrich B3-6 6 147 2552,414 km 106,350 km/h
1927   Dudley Benjafield
  Sammy Davis
  Bentley Motors Ltd. Bentley 3 Litrad Super Sport 3 137 2369,807 98,740 km/h
1928   Woolf Barnato
  Bernard Rubin
  Bentley Motors Ltd. Bentley 4½ Litre 4 154 2669,272 km 111,219 km/h
Troiad 16,340 km
1929   Woolf Barnato
  Henry Birkin
  Bentley Motors Ltd. Bentley Speed Six 1 174 2843,83 km 118,492 km/h
1930   Woolf Barnato
  Glen Kidston
  Bentley Motors Ltd. Bentley Speed Six 4 179 2930,663 km 122,111 km/h
1931   Lord Howe
  Henry Birkin
  Lord Howe Alfa Romeo 8C 2300 16 184 3017,654 km 125,735 km/h
Troiad 13,492 km
1932   Raymond Sommer
  Luigi Chinetti
  Raymond Sommer Alfa Romeo 8C 2300 8 218 2954,038 km 123,084 km/h
1933   Raymond Sommer
  Tazio Nuvolari
  Soc. Anon. Alfa Romeo Alfa Romeo 8C 2300 11 233 3144,038 km 131,001 km/h
1934   Luigi Chinetti
  Philippe Étancelin
  Luigi Chinetti / Philippe Étancelin Alfa Romeo 8C 2300 9 213 2886,938 km 120,289 km/h
1935   Johnny Hindmarsh
  Luis Fontés
  Arthur W. Fox / Charles Nichol Lagonda M45R Rapide 4 222 3006,797 km 125,283 km/h
1936 Redadeg freuzet gant harzioù Talbenn ar bobl
1937   Jean-Pierre Wimille
  Robert Benoist
  Roger Labric Bugatti Type 57G Tank 2 243 3287,938 km 136,997 km/h
1938   Eugène Chaboud
  Jean Trémoulet
  Eugène Chaboud / Jean Trémoulet Delahaye 135CS 15 235 3180,94 km 132,569 km/h
1939   Jean-Pierre Wimille
  Pierre Veyron
  Jean-Pierre Wimille Bugatti Type 57S Tank 1 248 3354,76 km 139,781 km/h
1940
betek
1948
Redadegoù freuzet e-pad an Eil Brezel-Bed ha adsevel Bro-C'hal
1949   Luigi Chinetti
  Peter Mitchell-Thomson
  Lord Selsdon Ferrari 166MM 22 235 3178,299 km 132,420 km/h
1950   Louis Rosier
  Jean-Louis Rosier
  Louis Rosier Talbot-Lago T26 Grand Sport 5 256 3465,12 km 144,380 km/h
1951   Peter Walker
  Peter Whitehead
  Peter Walker Jaguar XK-120C 20 267 3611,193 km 150,466 km/h
1952   Hermann Lang
  Fritz Riess
  Daimler-Benz AG Mercedes-Benz W194 21 277 3733,839 km 155,575 km/h
1953   Tony Rolt
  Duncan Hamilton
  Jaguar Ltd. Jaguar C-Type 18 304 4088,064 km 170,336 km/h
1954   José Froilán González
  Maurice Trintignant
  Scuderia Ferrari Ferrari 375 Plus 4 302 4061,15 km 169,215 km/h
1955   Mike Hawthorn
  Ivor Bueb
  Jaguar Ltd. Jaguar Type D 6 307 4135,38 km 172,308 km/h
Troiad 13,461 km
1956   Ron Flockhart
  Ninian Sanderson
  Ecurie Ecosse Jaguar Type D 4 300 4034,939 km 168,122 km/h
1957   Ron Flockhart
  Ivor Bueb
  Ecurie Ecosse Jaguar Type D 3 327 4397,108 km 183,217 km/h
1958   Olivier Gendebien
  Phil Hill
  Scuderia Ferrari Ferrari 250 TR58 14 305 4101,926 km 170,914 km/h
1959   Carroll Shelby
  Roy Salvadori
  David Brown Racing Dept. Aston Martin DBR1 5 323 4347,90 km 181,163 km/h
1960   Olivier Gendebien
  Paul Frère
  Scuderia Ferrari Ferrari 250 TR59/60 11 314 4217,527 km 175,730 km/h
1961   Olivier Gendebien
  Phil Hill
  Scuderia Ferrari Ferrari 250 TRI/61 10 333 4476,58 km 186,527 km/h
1962   Olivier Gendebien
  Phil Hill
  Spa Ferrari SEFAC Ferrari 330 TRI/LM Spyder 6 331 4451,255 km 185,469 km/h
1963   Ludovico Scarfiotti
  Lorenzo Bandini
  Spa Ferrari SEFAC Ferrari 250 P 21 339 4561,71 km 190,071 km/h
1964   Jean Guichet
  Nino Vaccarella
  Spa Ferrari SEFAC Ferrari 275 P 20 349 4695,31 km 195,638 km/h
1965   Jochen Rindt
  Masten Gregory
  North American Racing Team (NART) Ferrari 250 LM 21 348 4677,11 194,880 km/h
1966   Bruce McLaren
  Chris Amon
  Shelby-American Inc. Ford GT40 Mk. II 2 360 4843,09 km 201,795 km/h
1967   Dan Gurney
  A.J. Foyt
  Shelby-American Inc. Ford GT40 Mk. IV 1 388 5232,9 km 218,038 km/h
Troiad 13,469 km
1968   Pedro Rodríguez
  Lucien Bianchi
  John Wyer Automotive Engineering Ford GT40 Mk. I 9 331 4452,88 km 185,536 km/h
1969   Jacky Ickx
  Jackie Oliver
  John Wyer Automotive Engineering Ford GT40 Mk. I 6 372 4997,88 km 208,250 km/h
1970   Hans Herrmann
  Richard Attwood
  Porsche KG Salzburg Porsche 917K 23 343 4607,81 km 191,992 km/h
1971   Helmut Marko
  Gijs van Lennep
  Martini Racing Team Porsche 917K 22 397 5335,313 km 222,304 km/h
Troiad 13,640 km
1972   Henri Pescarolo
  Graham Hill
  Équipe Matra-Simca Shell Matra Simca MS670 15 344 4691,343 km 195,472 km/h
1973   Henri Pescarolo
  Gérard Larrousse
  Équipe Matra-Simca Shell Matra Simca MS670B 11 355 4853,945 km 202,247 km/h
1974   Henri Pescarolo
  Gérard Larrousse
  Matra Gitanes Matra Simca MS670C 7 337 4606,571 km 191,940 km/h
1975   Jacky Ickx
  Derek Bell
  Gulf Research Racing Co. Mirage GR8-Ford Cosworth 11 336 4595,577 km 191,484 km/h
1976   Jacky Ickx
  Gijs van Lennep
  Martini Racing Porsche System Porsche 936 20 349 4769,923 km 198,748 km/h
1977   Jacky Ickx
  Hurley Haywood
  Jürgen Barth
  Martini Racing Porsche System Porsche 936 4 342 4671,83 km 194,651 km/h
1978   Jean-Pierre Jaussaud
  Didier Pironi
  Renault Sport Renault Alpine A442B 2 369 5044,53 km 210,189 km/h
Troiad 13,626 km
1979   Klaus Ludwig
  Bill Whittington
  Don Whittington
  Porsche Kremer Racing Porsche 935 K3 41 307 4173,93 km 173,913 km/h
1980   Jean Rondeau
  Jean-Pierre Jaussaud
  Jean Rondeau Rondeau M379B-Ford Cosworth 16 338 4608,02 km 192,000 km/h
1981   Jacky Ickx
  Derek Bell
  Porsche System Porsche 936 11 354 4825,348 km 201,056 km/h
1982   Jacky Ickx
  Derek Bell
  Rothmans Porsche System Porsche 956 1 359 4899,086 km 204,128 km/h
1983   Vern Schuppan
  Al Holbert
  Hurley Haywood
  Rothmans Porsche Porsche 956 3 370 5047,934 km 210,330 km/h
1984   Klaus Ludwig
  Henri Pescarolo
  Joest Racing Porsche 956 7 359 4900,276 km 204,178 km/h
1985   Klaus Ludwig
  Paolo Barilla
  « John Winter » (L. Krages)
  Joest Racing Porsche 956 7 373 5088,507 km 212,021 km/h
Troiad 13,528 km
1986   Derek Bell
  Hans-Joachim Stuck
  Al Holbert
  Rothmans Porsche AG Porsche 962C 1 367 4972,731 km 207,197 km/h
Troiad 13,535 km
1987   Derek Bell
  Hans-Joachim Stuck
  Al Holbert
  Rothmans Porsche AG Porsche 962C 17 354 4791,78 km 199,657 km/h
1988   Jan Lammers
  Johnny Dumfries
  Andy Wallace
  Silk Cut Jaguar (TWR) Jaguar XJR-9LM 2 394 5332,79 km 221,665 km/h
1989   Jochen Mass
  Manuel Reuter
  Stanley Dickens
  Team Sauber Mercedes Sauber C9-Mercedes-Benz 63 389 5265,12 219,990 km/h
Troiad 13,600 km
1990   John Nielsen
  Price Cobb
  Martin Brundle
  Silk Cut Jaguar (TWR) Jaguar XJR-12 3 359 4882,4 km 204,036 km/h
1991   Volker Weidler
  Johnny Herbert
  Bertrand Gachot
  Mazdaspeed Co. Ltd. Mazda 787B 55 362 4922,81 km 205,333 km/h
1992   Derek Warwick
  Yannick Dalmas
  Mark Blundell
  Peugeot Talbot Sport Peugeot 905 Evo 1B 1 352 4787,2 km 199,340 km/h
1993   Geoff Brabham
  Christophe Bouchut
  Eric Hélary
  Peugeot Talbot Sport Peugeot 905 Evo 1B 3 375 5100,00 km 213,358 km/h
1994   Yannick Dalmas
  Hurley Haywood
  Mauro Baldi
  Le Mans Porsche Team Dauer 962 Le Mans 36 344 4678,4 km 195,238 km/h
1995   Yannick Dalmas
  Jyrki Järvilehto
  Masanori Sekiya
  Kokusai Kaihatsu Racing McLaren F1 GTR 59 298 4055,8 km 168,992 km/h
1996   Manuel Reuter
  Davy Jones
  Alexander Wurz
  Joest Racing TWR Porsche WSC-95 7 354 4814,4 km 200,600 km/h
Troiad 13,605 km
1997   Michele Alboreto
  Stefan Johansson
  Tom Kristensen
  Joest Racing TWR Porsche WSC-95 7 361 4909,60 km 204,186 km/h
1998   Laurent Aïello
  Allan McNish
  Stéphane Ortelli
  Porsche AG Porsche 911 GT1-98 26 351 4775,33 km 199,326 km/h
1999   Pierluigi Martini
  Yannick Dalmas
  Joachim Winkelhock
  Team BMW Motorsport BMW V12 LMR 15 365 4967,90 km 207,000 km/h
2000   Frank Biela
  Tom Kristensen
  Emanuele Pirro
  Audi Sport Team Joest Audi R8 8 368 5007,98 km 208,666 km/h
2001   Frank Biela
  Tom Kristensen
  Emanuele Pirro
  Audi Sport Team Joest Audi R8 1 321 4357,20 km 180,949 km/h
Troiad 13,650 km
2002   Frank Biela
  Tom Kristensen
  Emanuele Pirro
  Audi Sport Team Joest Audi R8 1 375 5130 km 213,068 km/h
2003   Tom Kristensen
  Rinaldo Capello
  Guy Smith
  Team Bentley Bentley Speed 8 7 377 5145,571 km 214,399 km/h
2004   Seiji Ara
  Tom Kristensen
  Rinaldo Capello
  Audi Sport Japan Team Goh Audi R8 5 379 5169,97 km 215,415 km/h
2005   Jyrki Järvilehto
  Marco Werner
  Tom Kristensen
  ADT Champion Racing Audi R8 3 370 5050,5 km 210,216 km/h
2006   Frank Biela
  Emanuele Pirro
  Marco Werner
  Audi Sport Team Joest Audi R10 TDI 8 380 5187 km 215,409 km/h
Troiad 13,629 km
2007   Frank Biela
  Emanuele Pirro
  Marco Werner
  Audi Sport North America Audi R10 TDI 1 369 5036,85 km 209,152 km/h
2008   Rinaldo Capello
  Tom Kristensen
  Allan McNish
  Audi Sport North America Audi R10 TDI 2 381 5192,65 km 216,360 km/h
2009   David Brabham
  Marc Gené
  Alexander Wurz
  Team Peugeot Total Peugeot 908 HDi FAP 9 382 5206,28 km 216,664 km/h
2010   Timo Bernhard
  Romain Dumas
  Mike Rockenfeller
  Audi Sport North America Audi R15+ TDI 9 397 5410,71 km 225,446 km/h
2011   André Lotterer
  Benoît Tréluyer
  Marcel Fässler
  Audi Sport Team Joest Audi R18 TDI 2 355 4838,30 km 201,596 km/h


RekordoùAozañ

Trec'hioù dre saver-kirriAozañ

Renk Saver-kirri Trec'hioù Bloavezh
1   Porsche 16 1970, 1971, 1976, 1977, 1979, 1981, 1982, 1983, 1984,
1985, 1986, 1987, 1994*, 1996*, 1997*, 1998
2   Audi 10 2000, 2001, 2002, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2010, 2011
3   Ferrari 9 1949, 1954, 1958, 1960, 1961, 1962, 1963, 1964, 1965
4   Jaguar 7 1951, 1953, 1955, 1956, 1957, 1988, 1990
5   Bentley 6 1924, 1927, 1928, 1929, 1930, 2003
6   Alfa Romeo 4 1931, 1932, 1933, 1934
  Ford 1966, 1967, 1968, 1969
8   Matra Simca 3 1972, 1973, 1974
  Peugeot 1992, 1993, 2009
10   Lorraine-Dietrich 2 1925, 1926
  Bugatti 1937, 1939
12   Chenard et Walcker 1 1923
  Lagonda 1935
  Delahaye 1938
  Talbot-Lago 1950
  Mercedes-Benz 1952
  Aston Martin 1959
  Mirage 1975
  Renault-Alpine 1978
  Rondeau 1980
  Sauber-Mercedes 1989
  Mazda 1991
  McLaren 1995
  BMW 1999
  • E 1996 ha 1997 ne oa Porsche nemet saver keflusker ar c'harr en deus gounezet, gant ur c'hastell-karr TWR. E 1994 a oa awenet kalz an Dauer 962 GT1 gant ar Porsche 962 Groupe C.

Liammoù diavaezAozañ

Muioc'h a restroù diwar-benn

a vo kavet e Wikimedia Commons.