Emgann an Tregont

emgann Brezel Hêrezh Breizh

Emgann an Tregont a c'hoarvezas e-kerzh Brezel hêrezh dugelezh Breizh d'ar 26 a viz Meurzh 1351, e Gilieg, etre Josilin ha Ploermael.
Tregont den eus kostezenn Charlez Bleaz a stourmas ouzh tregont den eus kostezenn Yann Moñforzh. Ar stourmerien en em gannas e-kichen "dervenn Lanneg an Hanter-Hent".
Gant kostezenn Bleaz ez eas an trec'h, met pouez ebet n'en devoe e kerzh ar brezel.

Emgann an Tregont        
Compilation des chroniques et histoires de Bretagne - Le Combat des Trente.jpg
Chroniques et histoire de Bretagne
Pierre Le Baud, c. 1481
Deiziad 26 a viz Meurzh 1351
Lec'h Gilieg
Breizh Breizh
Trec'h Charlez Bleaz
Bellerien
Armoiries Bretagne - Arms of Brittany.svg Charlez Bleaz Royal Arms of England (1340-1367).svg Bro-Saoz
Armoiries Bretagne - Arms of Brittany.svg Yann Moñforzh
Armoiries Saint-Empire monocéphale.svg Impaleriezh santel
Pennkadourien
Blason Jehan de Beaumanoir.svg Beaumanoir Robert Bemborough
Stourmerien
32 marc'heg pe floc'h diouzh pep tu
Kolloù
6 marv 9 marv

E penn kostezenn Bleaz e oa Jean IV de Beaumanoir hag a lavaras en devoa sec'hed. Un emganner en e gichen a eilgerias : « Ev da wad, ha distanañ a ray da sec'hed ».[1]

Ar stourmerienAozañ

Tu BleazAozañ

  en argant e groaz e sabel / kroaz Du
1[2]   Jean de Beaumanoir [3]
2   Jean de Tinténiac [4]
3   Guy de Rochefort [5]
4   Even Charuel [6]
5   Guillaume de la Marche [7]
6   Robin Raguenel [8]
7   Huon de Saint-Hugeon [9]
8   Caro de Bodegat [10]
9   Geoffroy du Bois / Coatgourhant [11]
10   Olivier Arrel [12]
11   Jean Rouxelot (Rousselot, Rousselet) [13]
12   Guillaume de Montauban [14]
13   Alain de Tinténiac [15]
14   Tristan de Pestivien [16]
15   Alain de Keranrais [17]
16   Olivier de Keranrais [15]
17   Louis Goyon (Gouéon) [18]
18   Olivier de Fontenay [19]
19   Hugues Catus [20]
20   Geoffroy de la Roche [21]

graet marc'heg gant Beaumanoir, e-kreizh an emgann

21   Geoffroy Poulart [22]
22   Maurice de Trésiguidy [23]
23   Guyon du Pontblanc [24]
24   Maurice du Parc [25]
25   Geoffroy de Beaucors [26]
26   Geslin de Lanloup [27]
27   Geoffroy Mellon [28]
28   Guillaume de Sérent [29]
29   Guillaume de la Lande [30]
30   Olivier de Monteville [31]
31   Simon Richard [32]

Tu MontforzhAozañ

  En argant e groaz en gul / Kroaz Ru
Gin ar Vretoned ne ouzer ket meur diwar benn ardamezioù ar re tu Montforzh.

Evel ma lavar Potier de Courcy, meur diwarno e oa rouderien Saoz pa Flaman, harperien kontez Montfort, na marc'heien, na flec'h, n'hag aotrounez.

Evel-se e vo laket ar groaz ru dirak o anv.

1   Robert Bemborough [33] pe Bembro, kabiten Ploermael. Lahet eo bet e-kreiz an egann gant Alain de Keranrais ha Geoffroy du Bois.
2   Robert Knolles [34]. Livioù disanvet; Siell 13363
3   Hugues de Caverley, lesanvet le hardy jouvencel. Livioù disanvet; siell 1363 [35]
4   Croquart; kantread alaman; en eus tapet ar renadur goude marv Bembro.
5   Jehan Plésanton, titour ebet diwar e benn
6   Ridèle, lesanvet Ridart, pe Raoul, lesanvet ar paotr start pe ar c'hadour; titour ebet diwar e benn
7   Hellecoq, lesanvet Hugo, titour ebet diwar e benn
8   Repefort, lesanvet ar Serzh, titour ebet diwar e benn
9   Jeannequin Toigne, lesanvet Taillard
10   Richard de la Lande, lesanvet ar Fier
11   Thomelin Henefort
12   Hucheton Clamaban, titour ebet diwar e benn
13   Jeannequin Bétonchamp, lesanvet Guenehoup; titour ebet diwar e benn
14   Hennequin Hérouart, titour ebet diwar e benn
15   Gaule, pe Gaultier, lesanvet an Alaman
16   Hybinet, neuz all Hulbitée, lesanvet le Villart = ar vilen ː ur soudard a renk izel, mes bras ha kalet. Titour all ebet diwar e benn
17   Hennequin, lesanvet ar Marichal, titour ebet diwar e benn
18   Thomelin Hualton; titour ebet diwar e benn
19   Robinet, lesanvet Mauleoard; titour ebet diwar e benn
20   Hélichon lesanvet le Musart, titour ebet diwar e benn
21   Hervé de Lexualen, titour ebet diwar e benn
22   Guillaume Isannay, lesanvet an Hardizh
23   Jean de Vuin, lesanvet Vallentin gant d'Argentré, e oa ur floc'h eus bro Gembre.
24   Jean Troussel, e oa eus familh Guillaume Troussel, marc'heger saoz
25   Robin Adès
26   James Andelée, lesanvet le Couard, an Digalon
27   Thomas Ageworth, pe Edgeworth, kesanvet Dagorne [36]
28   Perrot de Comenan, aotrou Bovel, er barrez Seren, eskopti Gwened
29   Guillemin, pe Guillou le Gaillard, aotrou e Peuñvrid hag Hilion
30   Raoulet d’Aspremont, war a seblant aotrou Ranneg
31   Ardaine, aotrou e Sant-Jord-Restembaod, feal d'ar varoned Felger.
 
Emgann an Tregont
Octave Penguilly l'Haridon (1857) — Mirdi an Arzoù-kaer, Kemper

LevrlennadurAozañ

  • Pol de Courcy ː Le combat de trente Bretons contre trente Anglais. Adembannadur Guénégaud S.A. Paris. 1976
  • Eilert Ekwall ː The Concise Oxford Dictionary of English Places-names. Clarendon Press. 1936-1980

NotennoùAozañ

  1. Histoire de Bretagne, Arthur de La Borderie, levrenn 3. Troet e brezhoneg gant Roparz Hemon evel-henn : "Ev da wad, Belmaner, ha sec'hed ne'z po mui" (Al Liamm niv. 184, p. 394)
  2. Hervez renkadur Pol Potier de Courcy
  3. Marc'heg; aotrou al lec'h se e Evrann, Medrigneg, la Hardouinaye e Sant-Laoueneg, Monkontour; kabiten Jossilin, marichal Breizh evit Charlez Bleaz
  4. Marc'heg, aotrou al lec'h se, Begerel, ha Romillé e Normandi.
  5. Marc'heg; aotrou Henlix, e Skoubleg
  6. Marc'heg; aotrou Gwerann ha Kergoallon, e Plegad (Gwerann); Gwerliskin; Kerahel, e Bodsorc'hel; Lesenor, e Ploulec'h
  7. Marc'heg; aotrou Bezeg; la Boëssière, Karantoer.
  8. Marc'heg; aotrou Chateloger, e Sant-Ervlan
  9. Marc'heg; aotrou Sant-Hugeon, e Berlevenez; eskopti Treger
  10. Marc'heg; aotrou Bodegad, e Mozhon, eskopti Sant-Maloù
  11. Marc'heg; aotrou al lec'h se e Louaneg
  12. Aotrou Kervarker, e Pleuveur-Gaoter, trev Lezardrev
  13. Marc'heg; aotrou Limoelan, e Sevinieg
  14. Floc'h; aotrou du Bois de la Roche, e Neant
  15. 15,0 ha15,1 Floc'h; aotrou Tintenieg.
  16. Floc'h; mab da Jean, baron Pestivien. Bet gloazet ha prizoniad e-kerzh an emgann; dibrizoniet goude marv Bembro.
  17. Floc'h; aotrou Keranrais e Plouared.
  18. Floc'h; aotrou Launay, e Plouvalae
  19. Ne ouzer ket resis hag e vefe familh Fontenay eus eskopti Roazhon pe hini Sant-Brieg
  20. Familh genidig eus Poatev-Izel, staliet e Machikoul.
  21. Keloù resis ebet diwar benn e familh
  22. Floc'h; war a seblant mab da Pierre, marc'heg Kergolleau e Ploueg (ar Vor) ha Kerberzautl, e Plehedel. Geoffroy Poulart a zo bet lazhet e fin an emgann. Beziet eo bet er chapel Sant-Yann Beauport.
  23. Floc'h; war a seblant genidig eus Pleiben.
  24. Floc'h; aotrou Pont-Gwenn, e Plouared
  25. Floc'h; aotrou al lec'h se e Rosmoen
  26. Floc'h; aotrou al lec'h se e Sant-Kast
  27. Floc'h; aotrou Sant-Loup, eskopti Sant-Brieg
  28. Floc'h; aotrou al lec'h se e Pazieg
  29. Floc'h; aotrou Serent
  30. Floc'h; aotrou la Lande, e Gwizien, eskopti Sant-Maloù
  31. Floc'h aotrou Launay, e Ploueg (Pontreñv)
  32. Floc'h; aotrou Kerjean, e Plistin, ha Coëtleguer, e Tregrom.
  33. Bamborough a zo anv ur gêr eus Northumberland
  34. Robert Knolles e oa ganet war dro 1347 er kontelezh Chester
  35.  
    Maen bez Calveley en iliz Bunbury

    Hugues de Calveley, e oa genidig eus kontelezh Cheshire e bro Saoz . Aet da Anaon er bloaz 1393.

  36. Edgeworth a zo anv ur gêr eus Gloucestershire


Muioc'h a restroù diwar-benn

a vo kavet e Wikimedia Commons.