Traffic cone.png
Krogit e-barzh !
Un danvez pennad eo ar pennad-mañ ha labour zo d'ober c'hoazh a-raok e beurechuiñ.
Gallout a rit skoazellañ Wikipedia dre glokaat anezhañ
Poltred Eratosthenes.

Eratosthenes (Ἐρατοσθένης / Eratosthénês e gregach) a oa ur steredoniour, douaroniour, prederour, ha matematikour gresian eus an IIIe kantved kt JK, ganet war-dro 276 e Kyrene (hiziv Shahat e Libia), ha marvet en Aleksandria, en Egipt, war-dro 194 kent JK. diskibl e voe da Ariston C'hios.

Anvet e voe e penn Levraoueg Aleksandria war-dro 240 kent JK war c'houlenn ar faraon Ptolemaios III, ha kelenn e vab a reas. Sot e oa gant studi ar stered. Hervez Suidas en em lezas da varvel gant an naon goude deuet da vout dall rak n'halle ket sellout ouzh ar stered ken[1].

Brudet eo evit bezañ ar c'hentañ den anavezet en doa jedet ha roet trohed an Douar.

Muzuliañ trohed an DouarAozañ

 
Muzuliet tapet en Aleksandria (A) ha Swenet (S).

Eratosthenes eo an den kentañ anavezet en Istor roet gantañ trohed an Douar. Muzuliañ a reas anezhañ gant ur resisted vras. N'en doe ket ezhomm da vont er-maez eus Egipt evit se. Gouzout a rae pegoulz e oa ar goursav-heol da greisteiz en ur gêr anvet Swenet en egipteg (Syene e gregach; Aswan bremañ) hag a zo war Trovan ar C'hrank. Neuze 'ta d'an eur-se e oa dik an Heol er zenit (neinboent), a-blom a-us d'e benn eta (lavaret e vez en doa gwiriet an dra-se dre sellet skeud an heol en ur puñs don ur bloavezh all evit bezañ peursur). Gouzout a ouie ivez e oa Aleksandria ar c'horn sevel eus an Heol an 1/50 eus ur c'helc'h leun (7°12 eta) er su d'ar zenit d'ar memes poent. Gouzout a ouie ivez e oa Swenet dik er su da Aleksandria, 500 stad alehont, ar pezh a ra war-dro 800 km. Jediñ a reas e rae pep derez 700 stad, ar pezh a rae 252 000 stad. Soñjal a reer en doa muzuliet gant ar stad egiptat (e-tro 157.5 m) ar pezh a ra 39 375 km, ar pezh a oa gwall dost d'ar wirionez pa gaver 40075,02 km hiziv an deiz. Diazez an drigonometriezh ez eo, implijet kenañ evit ar c'heodeziezh.

MatematikAozañ

Savet en doa un doare kael, anver "krouer", evit kavout an niveroù kentaek.

  • Gwelet amañ [1].

Kavadennoù allAozañ

Jedet en devoa ivez stou ahel an Douar war-bouez un derez. Abalamour d'ar stou-se ez eus koulzioù-amzer war an Douar (nevezamzer, hañv, diskaramzer, goañv). Kavet en doa ivez e pade ar bloavezh 365¼ devezh hag e vefe ret ouzhpennañ un devezh bep pevar bloaz, ar pezh na voe lakaet e pleustr nemet daou gantved war-lerc'h gant Julius Caesar.

E anv roetAozañ

Muioc'h a restroù diwar-benn

a vo kavet e Wikimedia Commons.

NotennoùAozañ

  1. Joseph Florentin Bonnel, Étude sur l'histoire de l'astronomie 2008, p.49