Digeriñ al lañser pennañ
R U B I D I O M Radiation warning symbol.svg
0 0 0 0 0 0 0 0
KriptonRubidiomStrontiom
K
Rb
Cs
taolenn beriodek, rubidiom
Perzhioù hollek
Niver atomek 37
Rummad kimiek Metaloù alkaliek
Strollad, trovezh, bloc'h 1, 5, s
Tolz atomek 85,4678 ±0.0003
Aozadur elektronek
[Kr] 5s1
Dasparzh an elektronoù : 2, 8, 18, 8, 1
Electron shell 037 Rubidium.svg
Perzhioù atomek
Niver oksidadur + 1 Oksidenn vazennek kreñv
Tredanleiegezh 0,82 (Skeul Linus Pauling)
Gremmoù ionadur 1 : 403 kJ/molbr />2 : 2632,1 kJ/mol
3 : 3859,4 kJ/mol
Skin atomek 247,5 pm
Skin kenamsav 220 ±9 pm
Skin Van der Vaals 303 pm
Perzhioù fizikel
Arvez Kaled
Douester (≈20 °C) 1,532 g/cm3
Teuzverk 39,31 °C
Bervverk 688 °C
Neuz an elfenn
Ur glogorennad Rubidiom

Un elfenn gimiek eo ar rubidiom ; Rb eo e arouez kimiek, 37 e niver atomek ha 85,468 e dolz atomek. Ur metal alkaliek eo ar rubidiom, evel holl elfennoù ar strollad 1 war-bouez an hidrogen (a zo un nann-metal).

Ur metal blot liv an arc'hant hag a deuz pa vez tommoc'h eget 39.3 ° C eo ar rubidiom.
Puilhoc'h eget ar c'houevr pe ar plom eo ar rubidiom en douar, hogen nebeut-tre a vez kenderc'het peogwir ne vez mui implijet er greanterezh; gant ar c'heziom, e amezeg er strollad 1, eo bet erlerc'hiet[1], petra bennak ma kaver 30 gwezh muioc'h a rubidiom eget a geziom. Etre 2 ha 4 zonennad rubidiom a vez kenderc'het bep bloaz er bed a-bezh, e Kanada, Namibia ha Zambia ; ne vez mui kenderc'het e Stadoù-Unanet Amerika.[2]

Taolenn

IstorAozañ

E 1861 e voe kavet ar rubidiom gant daou Alaman, ar c'himiour Robert Bunsen hag ar fizikour Gustav Kirchhof, a-drugarez d'ar skalfadseller o devoe ijinet er bloaz kent. Peogwir e weljont linennoù ruz-flamm er skalfad bet taolet gant an elfenn nevez en o anvjont rubidiom, diwar al latin rubidus, "ruz teñval".

PerzhioùAozañ

Ur metal blot-tre eo ar rubidiom, pa deuz e 39,3 °C hepken ; orjalennus eo pa vez yenoc'h (bez' e c'haller e astenn hep na dorrfe).

KimiekAozañ

  • Deviñ a ra ar rubidiom pa vez lakaet en aer, ha lakaat a ra an dour da darzhañ en ur entanañ an hidrogen a vez dieubet.
  • Taer ivez eo e zazgwered ouzh an oksiderioù hag an halogenoù. Dre-se e vez kemeret diarbennoù strizh a-fed pakañ rubidiom evit e dreuzdougen : 100 g a rank bezañ klozet en ur voest dir siellet. [2]
  • Un trelusker eo ar rubidiom.

IzotopoùAozañ

Daou izotop a gaver en natur, 85Rb (72,2 %) ha 87Rb (27,8 %). Skinoberiek eo 87Rb un disterig, gant un hanter-vuhez a 48,8 a viliardoù a vloavezhioù — etre 30 ha 110 devezh zo rekis evit ma c'hallfe louc'henniñ ur blakenn-luc'hskeudenniñ.
Izotopoù eus ar rubidiom zo bet aozet gant mab-den, 24 anezho, gant un hanter-vuhez a zo berroc'h eget 3 miz ; didalvez eo an darn vrasañ eus izotopoù danzeek ar rubidiom, abalamour ma 'z int re skinoberiek.

ArverAozañ

Ken heñvel eo ar rubidiom ouzh ar c'heziom ma vezont arveret kevret pe an eil e-lec'h egile. Kesiom zo aesoc'h da dapout, met lod kefridioù ne c'hallont bezañ sevenet nemet gant rubidiom, evel gwer arbennik (neudennoù luc'hek ha binvioù da welet en deñvalijenn). [2]

  • Peogwir ez eo ar rubidiom gouest da ezteuler gouloù e vez implijet evit fardañ kelligoù luc'hdredanel, en ardivinkoù da zinoiñ ar skinoù.
  • Meur a zoare zo da arverañ ar rubidiom er vezegiezh :
• luc'hskeudenniñ dre skinoù ;
• disrannañ ar viruzoù diouzh an TDN hag an TRN
• termeniñ red ar gwad en ur c'horf
• fardañ louzoù sioulaus ha louzoù kouskus.

NotennoùAozañ

  1. United States Geological Survey (en) Liamm oberiant 14 HER 12
  2. 2,0 2,1 ha2,2 BUTTERMAN W. C. & Reese R. G. Jr, Mineral Commodity Profiles — Rubidium, United States Geological Survey (en) Liamm oberiant 14 HER 12

DaveennoùAozañ


Kimiezh | Elfennoù kimiek

Rolloù hervez an arouez ~ hervez an anvTaolenn beriodek
Taolennoù an izotopoù rannet ~ klok