Puzzle stub cropped.png
Krogit e-barzh !
Un danvez pennad eo ar pennad-mañ ha labour zo d'ober c'hoazh a-raok e beurechuiñ.
Gallout a rit skoazellañ Wikipedia dre glokaat anezhañ

Un ti (tiez el liester, tier ivez en ul lodenn eus Treger ha Kernev, hag e Bro-Gwened) a reer eus ur savadur graet evit bezañ annezet gant tud. Dre vras e vez graet an tier e danvezioù fetis evel prenn, brikennoù, mein, pri pe vetaloù evit ober ar framm.
Ul loch a reer eus un annez savet gant danvezioù skañvoc'h (brankoù, pileroù prenn).

Ti bleuniek e Kraozon (Breizh)

Un ti a vez dezhañ ur gorread na re vihan na re vras evit pourchas lojeiz d'ur familh, pe d'un nebeud familhoù. Pa vez meur a familh o chom e vez kaoz eus ur mellad-ti pe ur c'hendi. Pa vez bihan an ti e vez kaoz eus ur pennti.

En ur ster ledanaet eo ivez an ti kement savadur bras pe vihan hag e vez graet ennañ un obererezh bennak resisaet el lavarenn, ti-skol da skouer, ha peurvuiañ ne vez ket a lojeiz e-barzh (sellit ouzh roll ar gerioù gant resisaat + ti ha gant ti + resisaat a-is).

Lodennoù an tiezAozañ

Goloet e vez an tier gant un doenn a c'hall bezañ e mein-sklent, e teol pe c'hoazh e soul. Mogerioù zo tro-dro dezhañ. Estajoù a c'hall bezañ ivez : rez-an-douar (ha rez-al-liorzh a-wechoù), estaj kentañ, eil estaj, trede estaj, hag all. Ar pezhioù a gaver alies en un ti eo ar gegin, ar saloñs, ar gambr, ar sal-dour. Un nor ha prenestroù zo ivez.

Istor savouriezh an tiezAozañ

 
Lunell un ti en neolitik en Europa

Er ragistor ne oant nemet foukennoù graet gant koad ha fank, a-wechoù brik. En henamzer e oa ar villa romana ti un domani er maezioù evit an uhelidi. Er Grennamzer e oa tier ar c'hêrioù e koad dreist-holl, e mein en XIIvet ha XIIIvet kantved, hag e bannoù-koad er XIVvet ha XVvet kantved.

Er marevezh modern e voe implijet ar brik dreist-holl en Europa an Norzh. En XVIIIvet kantved e voe savet tiez kaer evit ar vourc'hizelezh nevez. Er marevezh a-vremañ ez eus tier klet e karterioù ar vourc'hizien, tier bihanoc'h evit ar varc'hadourien hag an artizaned, tier marc'had-mat evit ar re all, da skouer er c'heodedoù micherour. En XXvet kantved e vez kletoc'h an tier evit muioc'h a dud. En XXIvet kantved e klasker, er broioù pinvidik da nebeutañ, kaout tier padus evit abegoù ekologel.

YezhAozañ

Gerioù savet diwar tiAozañ

Gerioù deveret
  • tiad, ha tiadur diwarnañ (nebeut implijet)
  • tieg, ha tiekaat, tiekaer diwarnañ
  • tiegezh, ha tiegezhel, tiegezhiad, tiegezhour diwarnañ
  • tisavour, ha tisavouriezh
Gerioù gant ger-resisaat + ti
 
Leti Kämp Helsinki, e Finland.

Gerioù gant ti + resisaatAozañ

 
Un ti-gward e Grevelingen e Flandrez Frañs.
  • ti-annez
  • ti-arnodiñ
  • ti-azeul, pe azeuldi
  • ti-bank
  • ti-barn
  • tibidiñ
  • ti-brout
  • ti-bugale
  • ti-butun
  • ti-c'hoari
  • ti-dastum
  • ti-debriñ
  • ti-diskenn, un anv all d'un ti-hent-houarn
Troiennoù all
  • Ur rederez an tier zo hervez Jules Gros (TBP 2, p. 437) ur plac'h a ya da embann ar c'heloù da di an dud, un teod fall eus ar re washañ.

Gwelet ivezAozañ

Sellit ouzh ar ger Ti er
wikeriadur, ar geriadur frank.