Digeriñ al lañser pennañ

An Impalaeriezh santel roman german a zo bet un tolpadur politikel, enni stadoù a bep seurt, bras ha bihan, e Kornôgeuropa hag e Kreizeuropa, adalek ar Grennamzer, e 962, betek 1806 pa voe diskaret gant Napoleone Buonaparte. Padout a reas tost da 900 vloaz eta.

Da vare he distruj e oa enni an darn vrasañ eus Alamagn, Tchekia, Aostria, Liechtenstein, Slovenia, Belgia, Luksembourg, un tamm mat eus Polonia hag un darn eus an Izelvroioù, ha darnoù eus Bro-C'hall, Italia, Suis.

Graet e veze eus an impalaer en Europa « Impalaer roman-alaman » (en alamaneg : römisch-deutscher Kaiser).

Kemm zo bet e gorread an Impalaeriezh santel a-hed ar bloavezhioù , en-dro da Alamagn ha da Aostria a vremañ, ha pellamzer eo bet Frankia ar Reter ha Norzhitalia enni.

AnvioùAozañ

He zachennAozañ

Ne oa ket stabil gorread an impalaeriezh-se pa oa Alamagn hag Aostria a oa an ahelioù anezhi. E-pad pell e voe enni douaroù Frankia ar Reter hag Italia an Hanternoz, a-raok ma voent distaget diouti.

IstorAozañ

  • Adsavet e voe an impalaeriezh pa voe kurunennet Odon Iañ evel impalaer e 962.
  • Anvet e voe an impalaeriezh "Regnum Teutonicorum" (Rouantelezh an Alamaned) a-wechoù ha "Renovatio regni Francorum" (Nevezadur rouantelezh ar Franked) ivez, evel ma veze skrivet gant an impalaer Herri II war e siell.
 
Tachennad ma en em astenne an Impalaeriezh santel roman german warno betek 1630.
  • Dont a ra ar ger Teuton eus ur ger kar d’hon ger « tud », ha reiñ a raio diwezhatoc’h ar ger alamanek « Deutsch ».
  • Voltaire a lavare ne oa ket ar stad-se « na Santel, na Roman, nag un Impalaeriezh »[1].


Pazennoù savidigezh an impalaeriezhAozañ

 
Kein ul levr en XIvet kantved, arz otonian

Ar briñsed-dilennerienAozañ

 
An erer, arouez an Impalaeriezh


Ar c'hêrioù dieubAozañ

 
Ardamezioù ar broioù a yae d'ober an Impalaeriezh, dindan divaskell an erer impalaerel daoubennek.
David de Negker, Augsburg, 1510.

Dugelezhioù o vont da vruzunAozañ

 
Kartenn an Impalaeriezh en 1705

An ensavadurioù anezhiAozañ

 
Kurunenn an Impalaeriezh Santel

Pennad karAozañ

LevrioùAozañ

Liammoù diavaezAozañ

NotennoùAozañ

  1. Ce corps qui s'appelait et qui s'appele encore le saint empire romain n'était en aucune manière ni saint, ni romain, ni empire, Essai sur les moeurs, Voltaire [1]