Digeriñ al lañser pennañ

BrezhonegAozañ

Ar Brezoneg er SkolAozañ

  • 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol [6].

Ya d'ar brezhonegAozañ

DeskadurezhAozañ

  • Klasoù divyezhek a zo eno abaoe 1996.
  • Ur skol Diwan zo, abaoe Gwengolo 2018.
  • E distro-skol 2018 e oa 103 skoliad enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek (17,1 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)[7].
  • Ar vagouri-kêr he deus sinet Live 2 karta Divskouarn.

IstorAozañ

Dispac'h GallAozañ

XXvet kantvedAozañ

Eil Brezel-bed:

  • d'an 18 a viz Even 1940 e rankas un nijerez Ju 88 A-1 eus an aerlu alaman (Luftwaffe) gant pevar milour en he bourzh douarañ buan ha rekis e "Leur Lann ar Floc'h" er gumun goude bout bet bombezet bigi e Brest ha bout bet tizhet gant tennoù gall; tapet e voe an nijourion da brizonidi gant ar C'hallaoued ha dieubet gant o c'henvroidi un nebeud deizioù war-lerc'h [9]; daou waz eus ar gumun a voe tamallet dezhe bout gwallgaset he faread; d'ar 27 a viz Even e voe barnet ha kondaonet Jean-Marie Keranvel d'ar marv gant lez-varn al lu alaman e Brest, ha fuzuilhet e voe d'an 28; egile, Jean Balson, a voe kondaonet da eizh vloaz labour-ret, ha kaset e voe d'ur c'hamp-bac'h en Alamagn, distreiñ a reas d'ar 15 a viz Mae 1945 [10] [11];
  • nijerezioù eus ar ar Royal Air Force (aerlu ar Rouantelezh-Unanet) aet d'ar strad: d'ar 27 a viz Meurzh 1941 e kouezhas un nijerez Blenheim IV marilhet V5865 ha kodet PZ-P eus 53th Squadron en donvor da Enez-Werc'h e Plougerne; lazhet e voe he zri nijour, ne voe ket kavet o c'horfoù; d'an 18 a viz Kerzu 1941 e kouezhas div nijerez Stirling I, unan, marilhet N3665 ha kodet LS-S eus ar 15th Squadron, er mor nepell eus Plougerne, lazhet e voe he eizh nijour, ne voe kavet korf ebet, hag an eil hini, marilhet W7436 ha kodet MG-D eus ar 7th Squadron e Plougerne; daou nijour a voe lazhet, douaret int e bered ar gumun, ar pemp nijour all a voe tapet gant an Alamaned; d'an 2 a viz C'hwevrer 1942 e kouezhas un nijerez Beaufort marilhet AW253 ha kodet AW-A eus ar 86th Squadron eus ar Royal Air Force (aerlu ar Rouantelezh-Unanet) nepell eus Plougerne; mervel a reas he fevar nijour, tri anezhe a zo douaret int e Bered Kerfaotraz e Brest, an hini all e Sibirill[12].


Lec'hanvadurezhAozañ

Traezhegi:

  • Grève Blanche,
  • Vougo,
  • Korejou
  • Sant-Kava, e kornad Lilia.


Monumantoù ha traoù heverkAozañ

 
Ar c'halvar hag an iliz katolik
 
Tour-tan Enez-Werc'h e-kichen Lilia, e Plougerne



Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumunAozañ

Bro Niver a vilourion
  Afrika ar Su 2 (Tirlu)
  Aostralia 1 (Aerlu)
  Kanada 2 (Aerlu)
  Rouantelezh-Unanet 6 (Aerlu)
Hollad 11

Re an Tirlu, troadeion o-daou, a varvas e miz Here 1918, e-pad ar Brezel-bed Kentañ. Re an Aerlu a varvas e-pad an Eil Brezel Bed:

DouaroniezhAozañ

Emdroadur ar boblañs abaoe 1962Aozañ

Niver a annezidi

 

MelestradurezhAozañ

Kêrioù gevelletAozañ

Liammoù diavaezAozañ

Dave ha notennoùAozañ

  1. Ouest-France
  2. Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
  3. Yezhadur bras ar brezhoneg, p. 433; «Anavezet mad eo Plouiz Kerne, met d'am zoñj eo eur stumm war don kenañ» Mikael Madeg Renabl anoiou parreziou Bro-Leon hag o distagadur Ar Skol Vrezoneg, 2000, p.224.
  4. Le Courrier du Finistère, 01.12.1906 p.1f; «Klevet 'm-eus ivez "Plougerneviz", ar pez a zo interesant da houzoud» M. Madeg op. cit. p.224-5.
  5. Lan Inizan, Emgann Kergidu, 1887, teir reveziadenn p.125; «(…) Plougerneiz, a-leiz, a-leiz, a lamm er mor a-raog ar bleiz", pez a ziskouez ne lavared "v" ebed.» M. Madeg, op.cit p.225; «Plougerneiz a zebr kig er C'horaiz (…)» «Plougerneiz, moc'h direzon (…)» [flemmadennoù pobl] Daniel Giraudon, Querelles de clochers, Skol Vreizh, 2006, p.144
  6. Marsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 265, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936
  7. Ofis Publik ar Brezhoneg
  8. Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajennoù 157 ha 158
  9. Pertes Luftwaffe
  10. Yves Bramoullé, La guerre en mémoire, Embannadurioù "Le Télégramme"
  11. Pertes Luftwaffe
  12. Pertes RAF Finistère
  13. Pertes RAF Finistère
  14. Commonwealth War Graves Commission