An departamant a zo un dachennad douar, pe, evit ober gant gerioù all, ur rannadur melestradurel e Bro-C'hall. War un dro ez eo

Kartenn an departamantoù gall

Pa vez anv eus an dachennad douar eo kustum tud ar velestradurezh c'hall da skrivañ ar ger gant un d bihan; pa vez kaoz eus ar framm politikel e vez implijet un D bras ganto.

Abaoe 2011 ez eus kement ha 101 departamant e Bro-C'hall, hag en o zouez 5 departamant tramor.

An departamant evel pastell-vro velestradurelAozañ

Ar bastell-vro velestradurel dindan ar gwir boutin eo an departamant abaoe ar bloaz VIII (17991800) hag e chom c'hoazh. Renet eo gant ar prefed-departamant anvet diouzh c'hoant ar gouarnamant, harpet gant isprefeded e penn an isprefetioù.

Meur a servij didolpet eus ar Riez gall a zo aozet e framm an departamant, evel Renerezh departamant an Aveiñ (DDE, e berr), pe Renerezh departamant an aferioù yec'hed ha sokial (DDASS, e berr).

An departamant evel strollegezh lec'helAozañ

Ur strollegezh lec'hel digreizennet eo an departamant ivez. Dindan renerezh ar C'huzul-departamant emañ. Ar c'huzul-se a vez graet Kuzul-Meur anezhañ ivez, a zo dilennet war-eeun gant mouezhioù an holl zilennerion, evit c'hwec'h vloaz.

Bodet eo bet an departamantoù da sevel ar rannvroioù. Rannet e vezont etre arondisamantoù, hag int-i isrannet etre kantonioù a zo bet savet dre vodañ kumunioù.

IstorAozañ

Niverennadur an departamantoùAozañ

En deroù e veze implijet niverennoù diwar an urzh alfabetek (1 da 83) evit bastañ da ezhommoù ar servijoù post. Goude an Impalaeriezh kentañ e oe dilezet ar sistem. E penn kentañ an XXvet kantved e voe adsavet an niverenniñ en ur dennañ kont eus an departamantoù ouzhpennet, met e 1922 e voe ouzhpennet an Territoire-de-Belfort nevez-krouet, dezhañ an niverenn 90.

Pa voe adrannet an Île-deFrance e 1964 e chomas gant Pariz an niverenn 75 ha gant an Yvelines, e-lec'h m'emañ Versailhez, pennlec'h ar Seine-et-Oise, an niverenn 78, hini ar bet-departamant. Ar pemp departamant nevez-krouet a resevas niverennoù diwar o urzh alfabetek ha lakaet e diwezh ar roll (91 betek 95 : Essonne, Hauts-de-Seine, Seine-Saint-Denis, Val-de-Marne, Val-d'Oise).

E 1976 e voe rannet Korsika etre daou evit krouiñ an departamant ar Corse-du-Sud (2A) ha hini Haute-Corse (2B).

Niverennet eo bet an departamantoù tramor eus 971 betek 976 (n'eus ket a zepartamant niverennet 96).

Anavezet mat eo sistem niveradur an departamantoù gant ar C'hallaoued pa vezont dispaket war blakennoù-marilh ar c'hirri-dre-dan hag ar marc'hoù-dre-dan. Aet eo da get an doare-se pa'z eus bet degemeret ur sistem europat e 2009, met chomet eo en un doare arouezel war ar c'hostez, gant arouez ar rannvro. Implijet e vez an niverennadur evit niverennoù ar Surentez sokial, e penn kodoù-post ar c'humunioù (nemet evit Korsika: implijet e vez an 20 evit kumunioù an enezenn a-bezh).

Sell ivezAozañ

Kartenn an departamantoù gallAozañ

 


Taolenn an departamantoù gallAozañ

Niv Departamant Kêr-brefeti Poblañs (2018)
01 Ain Bourg-en-Bresse 647 634
02 Aisne Laon 533 316
03 Allier Moulins 337 171
04 Alpes-de-Haute-Provence Digne-les-Bains (Dinha e yezh ar vro) 164 068
05 Hautes-Alpes Gap 140 698
06 Alpes-Maritimes Nice (Nisa e brezhoneg) 1 086 219
07 Ardèche Privas (Privàs e yezh ar vro) 326 606
08 Ardennes Charleville-Mézières 271 845
09 Ariège Foix (Foish e yezh ar vro) 153 066
10 Aube Troyes 310 020
11 Aude Carcassonne (Carcassona e yezh ar vro) 372 806
12 Aveyron Rodez (Rodés e yezh ar vro) 279 274
13 Bouches-du-Rhône Marseille (Marselha e yezh ar vro) 2 034 357
14 Calvados Caen 694 056
15 Cantal Aurillac (Orlhac e yezh ar vro) 144 765
16 Charente Angoulême 351 778
17 Charente-Maritime La Rochelle (ar Roc'hell e brezhoneg) 646 932
18 Cher Bourges 303 408
19 Corrèze Tulle, Tula e yezh ar vro 240 583
2A Corse-du-Sud Aiacciu 157 853
2B Haute-Corse Bastia 180 701
21 Côte-d'Or Dijon 533 220
22 Côtes-d'Armor, e brezhoneg Aodoù-an-Arvor Sant-Brieg 599 584
23 Creuse Guéret (Garait e yezh ar vro) 117 503
24 Dordogne Périgueux (Periguers e yezh ar vro) 413 418
25 Doubs Besançon 541 454
26 Drôme Valence (Valença e yezh ar vro) 514 732
27 Eure Évreux 599 962
28 Eure-et-Loir Chartres (Chartrez e brezhoneg) 431 997
29 Finistère, e brezhoneg Penn-ar-Bed Kemper 911 735
30 Gard Nîmes (Nimes e yezh ar vro) 745 458
31 Haute-Garonne Toulouse (Tolosa e yezh ar vro) 1 380 672
32 Gers Auch 191 283
33 Gironde Bordeaux (Bourdel e brezhoneg) 1 601 845
34 Hérault Montpellier (Montpelhièr e yezh ar vro) 1 159 220
35 Ille-et-Vilaine (Il-ha-Gwilen e brezhoneg) Roazhon 1 069 228
36 Indre Châteauroux 220 595
37 Indre-et-Loire Tours (Teurgn e brezhoneg) 607 760
38 Isère Grenoble 1 263 563
39 Jura Lons-le-Saunier 259 746
40 Landes Mont-de-Marsan (Lo Mont de Marsan e yezh ar vro) 410 355
41 Loir-et-Cher Blois (Bleaz a-gozh e brezhoneg) 330 248
42 Loire Saint-Étienne 763 441
43 Haute-Loire Le Puy-en-Velay (Lo Puèi de Velai e yezh ar vro) 227 552
44 Loire-Atlantique (Liger-Atlantel e brezhoneg) Naoned 1 412 502
45 Loiret Orléans (Orleañs e brezhoneg) 678 845
46 Lot Cahors (Caors e yezh ar vro) 173 929
47 Lot-et-Garonne Agen 331 970
48 Lozère Mende 76 520
49 Maine-et-Loire Angers (Añje e brezhoneg) 815 883
50 Manche Saint-Lô 495 983
51 Marne Châlons-en-Champagne 567 462
52 Haute-Marne Chaumont 174 069
53 Mayenne ("Mezven" e brezhoneg) Laval 307 084
54 Meurthe-et-Moselle Nancy 733 469
55 Meuse Bar-le-Duc 185 355
56 Morbihan (skrivet Mor-Bihan e brezhoneg) Gwened 754 867
57 Moselle Metz 1 043 524
58 Nièvre Nevers 205 828
59 Nord Lille ("Rijsel", e yezh ar vro) 2 606 234
60 Oise Beauvais 827 153
61 Orne Alençon 281 593
62 Pas-de-Calais Arras 1 466 743
63 Puy-de-Dôme Clermont-Ferrand ("Clarmont d'Auvernha" e yezh ar vro) 659 048
64 Pyrénées-Atlantiques Pau 679 810
65 Hautes-Pyrénées Tarbes (Tarba e yezh ar vro) 229 191
66 Pyrénées-Orientales Perpignan (Perpinyà e yezh ar vro) 476 357
67 Bas-Rhin Strasbourg (Straßburg e yezh ar vro) 1 133 552
68 Haut-Rhin Colmar (Kolmar e yezh ar vro) 764 981
69 Rhône Lyon 1 859 524
70 Haute-Saône Vesoul 236 018
71 Saône-et-Loire Mâcon 552 185
72 Sarthe Le Mans 565 963
73 Savoie Chambéry 433 724
74 Haute-Savoie Annecy 816 699
75 Pariz
Gwechall edo an niverenn-se gant departamant ar Seine
Paris (Pariz e brezhoneg) 2 175 601
76 Seine-Maritime Rouen (Rouan e brezhoneg) 1 255 883
77 Seine-et-Marne Melun 1 412 516
78 Yvelines
Gwechall edo an niverenn-se gant ar Seine-et-Oise
Versailles (Versailhez e brezhoneg) 1 441 398
79 Deux-Sèvres Niort 374 799
80 Somme Amiens 570 662
81 Tarn Albi 388 596
82 Tarn-et-Garonne Montauban (Montalban e yezh ar vro) 259 124
83 Var Toulon (Toullon pe "Toulon" e brezhoneg) 1 067 697
84 Vaucluse Avignon (Avinhon e yezh ar vro) 559 793
85 Vendée ("Vañde" e brezhoneg) La Roche-sur-Yon 679 991
86 Vienne Poitiers 437 586
87 Haute-Vienne Limoges (Limòtges e yezh ar vro; ha Lemojez e brezhoneg) 373 199
88 Vosges Épinal 366 112
89 Yonne Auxerre 337 504
90 Territoire de Belfort Belfort 141 852
91 Essonne Évry-Courcouronnes 1 296 641
92 Hauts-de-Seine Nanterre 1 619 120
93 Seine-Saint-Denis Bobigny 1 632 677
94 Val-de-Marne Créteil 1 396 913
95 Val-d'Oise Cergy/Pontoise¹ 1 238 581
971 Guadeloupe² (Gwadeloup e brezhoneg) Basse-Terre ("Bastè" e yezh ar vro) 387 629
972 Martinique² (Martinik e brezhoneg) Fort-de-France ("Fòd Fwans" e yezh ar vro) 368 783
973 Guyane² (Gwiana e brezhoneg) Cayenne ("Kayèn" e kreoleg) 276 128
974 La Réunion² Saint-Denis 855 961
976 Mayotte² Mamoudzou 256 518


Evezhiadennoù:

  1. Edo prefeti ar Val-d'Oise da vezañ lakaet e Pontoise pa voe krouet an departamant, nemet kaset e voe d'ar gumun nes, Cergy; bremañ e reont ar ville nouvelle anvet Cergy-Pontoise.
  2. An departamantoù tramor gall a zo douaroù a oa trevadennoù pell diouzh Bro-C'hall, hag a zo bet roet dezho ur statud heñvel ouzh hini departamantoù "european" Bro-C'hall. Bez' ez int, hervez al lezenn, lodoù eus Frañs hag eus Unaniezh Europa, nemet reolennoù europat arbennik zo evito. Pep hini eus an departamantoù-se zo ivez ur rannvro.

Evezhiadennoù allAozañ

Evezhiadennoù all a c'haller ober war anvioù ar c'hêrioù a zo pennlec'hioù departamantoù :

  1. Kêrioù gall zo o deus un anv brezhonek a-gozh pe goshoc'h, evel Bourdel, Orleañs, ar Roc'hell, Teurgn, ...
  1. Kêrioù gall zo n'eo ket gallek hepken o anvioù ofisiel: kavout a reer anezho digemm a-wechoù e yezhoù all ar vro, evel Bastia e korseg, Pau en okitaneg (nemet distaget disheñvel); kemm bihan a vez alies evel etre Quimper ha Kemper, Strasbourg ha Straßburg en alamaneg (Strossburi en elzaseg), Perpignan ha Perpinyà e katalaneg, Ajaccio hag Aiacciu e korseg; kemm bras a vez a-wechoù all, evel etre Vannes ha Gwened, hag etre Lille ha Rijsel e nederlandeg.
  1. Kêrioù gall zo o deus anvioù all e yezhoù all: Toulouse a zo Tolosa del Llengadoc e katalaneg, Bourdel a zo Burdeos e spagnoleg, Pariz a zo Parigi en italianeg, Marseille zo Marseilles ha Reims zo Rheims e saozneg.

Pennadoù karAozañ

Liammoù efedus evit deskiñ dre an eñvor gwirvoud an departamantoù gallAozañ