Digeriñ al lañser pennañ

Karaez-Plougêr

kumun Penn-ar-Bed
Karaez-Plougêr
Gwenn ha Du3.png Kumun eus Breizh
Kastell Kerampuilh.
Kastell Kerampuilh.
Ardamezioù
Anv gallek (ofisiel) Carhaix-Plouguer
Bro istorel Kernev Kernev
Melestradurezh
Departamant Penn-ar-Bed
Arondisamant Kastellin
Kanton Karaez (pennlec'h)
Kod kumun 29024
Kod post 29270
Maer
Amzer gefridi
Kristian Troadeg
2001-2020
Etrekumuniezh KK ar Poc'hêr
Bro velestradurel Bro Kornôg Kreiz-Breizh
Lec'hienn web Ti-kêr
Poblañsouriezh
Poblañs 7 240 ann. (2016)[1]
Stankter 281 ann./km²
Douaroniezh
Daveennoù
lec'hiañ
48° 16′ 42″ Norzh
3° 34′ 02″ Kornôg
/ 48.2783, -3.5672

48° 16′ 42″ Norzh
3° 34′ 02″ Kornôg
/ 48.2783, -3.5672

Uhelderioù kreiz-kêr : 104 m
bihanañ 69 m — brasañ 169 m
Gorread 25,81 km²
Breizh5dept.svg
Lec'hiañ ar gêr
Karaez-Plougêr

Karaez, ent-hir Karaez-Plougêr, a zo ur gumun eus Breizh, pennlec'h kanton Karaez, ha kêr-benn Poc'hêr e Kerne. Er bloaz 1956 e voe kendeuzet Karaez gant Plougêr. Un enklozadur e oa Kêr-Garaez en homañ. E Penn-ar-Bed emañ, gennet etre tri departamant abaoe an dispac'h gall: Penn-ar-Bed, Mor-Bihan hag Aodoù-an-Arvor, ar pezh zo bet drastus evit hec'h armerzh.

Karaez2.gif

ArdamezioùAozañ

  En aour, e ejon tremenant en argant.
  • d'Hozier, 1696
  • Notenn — Fazius eo un tamm an dresadenn amañ (n'eo ket gwenn ar c'herniel nag an ouroul)

IstorAozañ

HenamzerAozañ

XVIIvet kantvedAozañ

  • Emsavadeg ar Bonedoù ruz: trubuilhoù a voe e kêr d'ar 6 ha d'ar 7 a viz Gouere 1675[3]; d'ar 6 e vo preizhet ha lakaet en arigrap ti Claude Sauvan, fermour an dleoù, an aotrou Châteaufort gant ur yoc'h a dud: 150 gwaz ha 42 vaouez a voe tamallet oute bet kemeret perzh en trubuilhoù, lazhet ur mevel, laeret gwin-ardant, argant, pezhioù-arrebeuri, paperioù, ha kendalc'het e voe d'ar 7 daoust d'ar gouarnour, an aotrou Kerloued, bout deut war al lec'h[4].

Dispac'h GallAozañ

  • Gant al lezenn eus an 26 a viz C'hwevrer 1790 e voe lakaet Karaez da benn ur bann[5].

XXvet kantvedAozañ

  • Brezelioù [6]:
    • Brezel-bed kentañ: 145 gwaz eus Karaez, d.le. 4,15% eus ar boblañs e 1911, ha 62 eus Plougêr, d.le. 5% eus ar boblañs e 1911, a gollas o buhez abalamour d'ar brezel;
    • Eil Brezel-bed: mervel a reas 27 milour, 24 den all a va varvas, lazhet d'an Alamaned pe er c'hampoù-bac'h;
    • Brezel Indez-Sina: seizh gwaz a varvas;
    • Brezel Aljeria: pevar gwaz a varvas;
    • Liban: mervel a reas ur milour e 1983;
    • Bosnia: ur milour a varvas e 1997.
  • 1956: bodet e voe Karaez ha Plougêr en ur gumun hepken, anvet "Karaez-Plougêr".

Monumantoù ha traoù heverkAozañ

  • Dourbont roman
  • Pont Toull Vihan
  • Iliz-parrez Sant Treveur, Karaez
  • Iliz Sant Pêr, Plougêr
  • Maner Kernigez
  • Ti ar Senechal
  • Pont ar Veilh Veur
  • Kouent an Aogustined
  • Kouent Karmez
  • Kouent an Ospitalierezed
  • Ar mirva henoniezh
  • Plasenn an Tour d’Auvergne
  • Chapel Santez Anna
  • Kastell Kerampuilh
  • Ar C’hastell Ruz
  • Marc'h-tan kozh
  • Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun
Bro Niver a soudarded
  Kanada 1 (aerlu)
Hollad 1

Mervel a reas d'an 13 a viz C'hwevrer 1943 e-pad an Eil Brezel Bed[7].

DouaroniezhAozañ

DezougenAozañ

  • An ti-gar.

Emdroadur ar boblañs abaoe 1962Aozañ

Niver a annezidi

 

BrezhonegAozañ

  • E 1921, d'an 2 a viz Gwengolo, e voe votet un het gant kuzul-kêr Karaez evit goulenn ma vije kelennet ar brezhoneg er skolajoù hag el liseoù hag e vije posupl tremen un arnodenn brezhoneg er vachelouriezh.
  • Ar Brezoneg er Skol, 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol [8].

Ya d'ar brezhonegAozañ

Buhez foranAozañ

DeskadurezhAozañ

  • Skolioù divyezhek a zo eno abaoe 1985.
  • E Karaez eo bet staliet al lise Diwan kentañ e Breizh.
  • E 2011 ez eus kaoz da serriñ an hentad vrezhonek en eil derez er skolioù Stad.
  • E distro-skol 2018 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 547 skoliad (26,5% eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)[9].

BugaligoùAozañ

  • Al liezdegemer "Galipette/Toutig penn" en deus sinet Live 1 karta Divskouarn.
  • Al liezdegemer "La main dans la main" en deus sinet ul live tost da live 1 karta Divskouarn.

KelaouiñAozañ

  • E Karaez emañ sez ar gazetenn c'hallek sizhuniek Poher-Hebdo.

PostAozañ

  • An ti-post.

Gouelioù dibarAozañ

MelestradurezhAozañ

Listenn maered Karaez
Mare Anv Strollad Karg
1792 Théodore Le Gogal
a-raok 1845 goude 1845 Bernard Kuzulier-meur
a-raok 1853 goude 1867 Révault Kuzuliad-kêr e 1866
a-raok 1877 goude 1880 Joseph Nédellec noter. Kuzulier-meur hag kannad
a-raok 1900 goude 1900 Anthoine
1906 mae 1945 Ferdinand Lancien Strollad radikal-sokialour Senedour
c'hwevrer 1957 meurzh 1977 Jean Rohou dehou diseurt tisaver labourioù foran
meurzh 1977 mezheven 1995 Jean-Pierre Jeudy Strollad Komunour Gall Kuzulier-meur kanton Karaez-Plouger.(1973-1979)
mezheven 1995 meurzh 2001 André Le Roux Unvaniezh evit an demokratelezh Gall apotiker
meurzh 2001 bremañ Christian Troadec kleiz diseurt kazetenner
N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù.
 
An ti-kêr ha skritell divyezhek da-geñver un tennad eus an Dro-C'hall war varc'h-houarn (2011).


TudAozañ

Tud bet ganet enoAozañ

Tud douaret enoAozañ

 
Bez Taldir e bered ar gumun


GevellerezhAozañ

Gevellet eo kêr gant:

Bro Kêr Abaoe Bro Kêr Abaoe
  Euskal Herria Oiartzun 1994   Alamagn Waldkappel 1970
  Iwerzhon Carraig Mhacaire Rois 1996   Bro-Saoz Dawlish 1977
  Izelvroioù Rijnwoude 1996   Palestina El Arroub 2003

SportAozañ

Darvoudoù-sport a bep seurtAozañ

Liammoù diavaezAozañ

Dave ha notennoùAozañ

  1. Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
  2. Henri Guiriec, La Région de l'Ellé - bas et haut Ellé, e ti an aozer, hep deiziad, (e galleg), pajennoù 16 ha 17
  3. Yvon Garlan ha Claude Nières, Les Révoltes bretonnes de 1675 - papier timbré et bonnets rouges, Éditions Sociales, Pariz, 1975 (e galleg), pajennoù 113, 119 ha 120
  4. Jean Lemoine, Documents inédits relatifs à la Révolte du Papier timbré en Basse Bretagne en 1675, Bulletin de la Société archéologique du Finistère, 1896, pajennoù 126 ha 127
  5. J. B. Duverger, Collection complète des lois, décrets, ordonnances, règlemens avis du Conseil d'Etat, Levrenn gentañ, Eil embannadur, Pariz, 1834, p.105
  6. Monumant ar re varv
  7. Commonwealth War Graves Commission
  8. Marsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 264, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936
  9. Ofis Publik ar Brezhoneg