Digeriñ al lañser pennañ

Gwalldaolioù an 13 a viz Du 2015 e Pariz

Lec'hiadur ar gwalldolioù

1 – 21:20, 21:30, 21:53 – Stade de France e Saint-Denis
2 – 21:25 – Le Carillon, e kroaz ar straedoù Alibert ha Bichat + Le petit Cambodge, straed Alibert
3 – 21:32 – La Bonne Bière, straed Faubourg-du-Temple + Casa Nostra, straed La Fontaine-au-Roi
4 – 21:40 – Le Bataclan, boulouard Voltaire
5 – 21:36 – La Belle Équipe, straed de Charonne
6 – 21:46 – Comptoir Voltaire, boulouard Voltaire
Steredennoù : tagadennoù-emlazh dre c'houriz-tarzh e trowardoioù ar Stade de France hag ar preti Comptoir Voltaire.

Gwalldaolioù a voe kaset da benn e Pariz d'an 13 a viz Du 2015, adalek serr-noz, gant tud eus ar Stad Islamek hervez a voe embannet gant pennoù an aozadur.
Fuzuilhadennoù, tarzhadennoù-emlazh a voe en 10vet hag 11vet arondisamantoù (Straed Bichat, straed La Fontaine-au-Roi, straed Charonne, er Bataclan, ha boulouard Voltaire), hag un dagadenn all a voe e Saint-Denis tro-dro d'ar sportva Stade de France ivez.

129 den a zo bet lazhet e-kerzh ar gwalldaolioù[1], 352 gloazet, 99 anezho o vezañ en arvar bras da vare an darvoudoù.[2]

Dre an niver a dud lazhet ez eo ar gwalldaolioù gwashañ a zo bet e Bro-C'hall abaoe fin an Eil Brezel-bed[3].

Tud lazhet dre vroadelezhAozañ

Disorc'h d'an 20 a viz Du 2015
(renkadur dre an niver a gouzañverien)
Broadelezh Lazhet Gloazet Hollad
  Frañs 102 321 423
  Belgia 3 1 4[4]
  Chile 3 0 3[5]
  Portugal 3 0 3[6]
  Roumania 2[7] 2[8] 4
  Mec'hiko 1 3
  Aljeria 2 0 2[9]
  Alamagn 2 0 2[10]
  Stadoù-Unanet 2 0 2
  Tunizia 2 0 2
  Venezuela 1 2 3
  Italia 1 2[11] 3
  Spagn 1 1 2
  Maroko 1 2 3
  Sveden 1 1 2
  Senegal 1 0 1[12]
  Rouantelezh-Unanet 1 0 1
  Serbia 0 7 7[13]
  Izelvroioù 0 3 3
  Brazil 0 2 2
  Aostralia 0 1 1
  Aostria 0 1 1[14]
  Sina 0 1 1[15]
  Kolombia 0 1 1[16]
  Iwerzhon 0 1 1
  Suis 0 1 1
Holl vroadelezhioù kemmesket 130 351[17]

KemperzhAozañ

Miz Genver 2015 : ar vreudeur Kouachi hag Amedy Coulibaly, en anv ar strollad Al-Qaida e Yemen hag en hini ar Stad Islamek, o devoa aozet un heuliad gwalldaolioù hag a grogas gant al lazhadeg e sez ar gazetenn Charlie Hebdo hag a echuas gant tagadenn an Hyper Cacher, ur gourmarc'had yuzev. Seitek den a voe lazhet e-kerzh an argadennoù.

Arc'hadurAozañ

Listenn ar sponterienAozañ

Sportva Stade de FranceAozañ

  1. Bilal Hadfi, 20 vloaz
  2. Dianav
  3. Dianav

StraedoùAozañ

  1. Brahim Abdeslam, 31 bloaz
  2. Abdelhamid Abaaoud, 27 vloaz
  3. Dianav

BataclanAozañ

  1. Omar Ismaël Mostefaï, 29 bloaz
  2. Samy Amimour, 28 vloaz
  3. Dianav

Tud klasketAozañ

  1. Salah Abdeslam, 26 vloaz
  2. Mohamed Abrini, 30 vloaz
  3. Dianav [18]
  4. Dianav

Diarbennoù enep sponterezhAozañ

Steuñv Vigipirate :

 
Steuñv Vigipirate - 13 a viz Du 2015
  • D'an 8 a viz Genver 2015, ar steuñv Vigipirate a oa bet lakaet el live « diwall gwalldaol » e Pariz, dre urzhioù ar pennmaodiern gall Manuel Valls.
  • D'an 12 a viz Genver 2015, Prezidant ar Republik, a zo e penn al luioù gall, a lakaas an oberiadur Sentinelle da dalvezout war an tiriad gall a-bezh evit talañ ouzh ar riskl a sponterezh ha difenn al lec'hioù arvarus dre ar vro. An oberiadur a gendalc'h hiziv-an-deiz c'hoazh.
  • Stad a reuziad : d'an 19 a viz Du 2015 e oa bet votet astenn ar stad a reuziad bet embannet gant ur C'huzul maodierned dreistordinal e-pad an nozvezh eus an 13 d'ar 14 a viz Du [19].
  • D'ar 16 a viz Kerzu 2015 ez eo bet embannet ul listenn gant rektorelezh Pariz hag ar prefeti evit talañ ouzh ar riskloù er skolioù. El listenn-se e kaver mennozhioù evel lakaat dorioù-surentez, kameriaoù. [20].

GwazoniezhoùAozañ

Pray4Paris / PeaceForParisAozañ

     
#PrayForParis
Lugan deveret diouzh hini Je suis Charlie
Logo Peace4Paris Kounlec'h en ur straed e Pariz d'an 19 a viz Du 2015

Un arouez liammet gant an hashtag #Pray4Paris (Pray for Paris, "Pedit evit Pariz") war Twitter zo bet krouet evit ma c'hellfe an dud diskouez pegen heuget e oant gant ar gwalldaolioù hag evit bezañ kengred gant ar c'houzañvidi hag ar bobl c'hall.
Al lugan Peace4Paris, gant ul logo savet gant ar Breton Jean Jullien, a zo bet implijet war ar rouedadoù sokial.

Kinkladurioù glas-gwenn-ruzAozañ

Ken spontet ez eo bet an dud dre ar bed ma'z eo bet kinklet monumantoù meur ar bed a-liv gant ar banniel gall.

KounlidoùAozañ

Kounlid ar 27 a viz Du 2015Aozañ

D'ar Gwener 27 a viz Du 2015 e voe ar c'hounlid ofisiel a-berzh ar Stad c'hall, unan broadel ha meur e porzh an Invalides.

Ar ganaouenn Quand on a que l'amour gant Jacques Brel a oa bet choazet evel kanaouenn-goun d'ar c'houzañvidi. Gant Yael Naïm, Camélia Jordana ha Nolwenn Leroy ez eo bet kanet.[21]
Ur ganaouenn all a zo bet kanet, Perlimpinpin, savet gant Barbara.[22]

Ar prezidant François Hollande en deus graet un disklêriadur e-pad 16 munutenn.[23]

Enebadurioù ouzh ar c'hounlidoùAozañ

Lod tud e Bro-C'hall zo savet enep ar c'hounlidoù en enor da c'houzañvidi ar gwalldaolioù, ha pa vefe ar c'hounlid ofisiel e Pariz savet gant ar Stad c'hall pe ar vunutenn vut dre an tiriad gall.

Enebadur ouzh ar c'hounlid ofisielAozañ

  • Lod familhoù ar c'houzañvidi zo bet heuget gant atoradur politikel ar gwalldaolioù ; lod all a sav a-enep al lid dre ma soñj dezho ez eo kablus ar Stad c'hall dre an diouer a enebiezh ouzh ar sponterien.[24][25]
  • Pascale Gruny, senedour ezel ar strollad politikel Les Républicains, a oa savet a-enep ar c'hounlid broadel dre ma soñj e oa kablus ar gouarnamant gall.[26]

Enebadurioù ouzh ar vunutennad tavAozañ

  Bro C'hallAozañ

  • Ur pomper a-vicher eus al Landes a nac'h ar vunutennad tav dre gredennoù personel.[27] Riskl a ra 6 miz argaserezh.
  • E toull-bac'h Fresnes e oa bet huchet a-enep ar vunutennad tav gant prizonidi ; d'ar Gwener, goude klevet kaoz eus ar gwalldaolioù, lod prizonidi an toull-bac'h-se e oa savet joa enno.[28] Heñvel e oa c'hoarvezet hervez evezherien an toull-bac'h evit Gwalldaolioù Charlie Hebdo.[29][30]
  • E-kichen Toulouse dres a-raok ur c'hrogad mell-droad etre skipailhoù U19 Saint-Sulpice ha Bresse. Lod c'hoarierien eus skipailh Bresse ha savas a-enep ar vunutennad tav betek c'hoarzhin e-pad. E-pad ar match ez eus bet savet chikan war an dachenn. Ar skipailh a zo bet distrollet gant prezidant heuget ar c'hlub bihan.[31][32]

  AlamagnAozañ

Meuleudigezh d'ar gwalldaolioùAozañ

 
Banniel ar Stad islamek douget gant ur soudard

Meuleudigezh a oa bet graet d'ar gwalldaolioù gant izili ar Stad Islamek, o tiskleriañ e oa un doare veñjañs evit ar bombezennoù stlapet gant ar Frañs war douaroù ar c'halifat (Siria, Irak). .[34]

Lod tud all er Frañs o deus bet savet meuleudigezh d'ar gwalldaolioù, diaes eo gouzout hag a-du int gant ar Stad islamek pe ma z'int tud sot:

  • 14 a viz Du 2015: « Traoù plijus a zo o tremen e Pariz; 120, n'eo ket trawalc'h. » komzoù ur prizoniad e toull-bac'h Bapaume.[35]
  • 8 a viz Kerzu 2015: Un den a orin eus Tolosa o tiskler war Twitter ez eo "hollgaer" gwalldaolioù Pariz, kondaonet eo da 2 vloaz toull-bac'h .[36]
  • 11 a viz Genver 2016: Ul lisead eus Caen en devoa skrivet 70 pajenn Twitter meulgan d'ar Stad Islamek hag evit gwalldaolioù Pariz "Fuzuilhadenn e Pariz, c'hoarzhadenn a-strak" kondaonet eo da 2 vloaz toull-bac'h .[37]

Gwalldaolioù an 13 a viz Du 2015 ha WikipediaAozañ

Pa grogas an heuliad gwalldaolioù e Pariz e oa chomet amsklaer evit ar media ha nerzhioù surentez ar Stad c'hall hag ur fuzuilhadenn hailhoned e oa, pe gwalldaolioù sevenet gant sponterien.
Ar media a grogas da gomz eus ur fuzuilhadenn da 21:51[38] , ur bajenn Wikipedia gall a zo krouet da 22:00. Peder gwech e voe kemmet etre 22:00 ha 22:04. A-feur ma oa anatoc'h-anatañ e oa un heuliad gwalldaolioù e oa bet bouetet ar bajenn, ar pezh a lakaas Wikipedia da skrivañ istor ar gwalladaolioù e Pariz e-pad ma oant o vezañ sevenet.[39]

Mojennoù tro-dro d'ar gwalldaolioùAozañ

An trafikerien dramm harozed

Ur vojenn a zo savet adal lec'hiennoù spagnolek : tri zrafiker dramm o dije muntret sponterien hag a oa o vont da gemer perzh e tagadenn 13 a viz Du 2015. Adkemeret war Facebook hag al lec'hienn vroadelour c'hall Resistance Republicaine, an istor a zo ur vojenn krouet penn-da-benn.[40]

Zouheir, an evezhier haroz ar sportva Stade de France

Zouheir, un evezhier er Stade de France a orin arab ha muzulmat; en dije harzet ar sponterien a oa o klask dont tre er savadur. Ur vojenn ez eo an istor-se, krouet war Twitter gant ur vaouez amerikan he deus treuzkomprenet ur pennad en ur gazetenn.

Ar virus « On est tous Paris »

Ur chadenn posteloù zo o vont gant e hent, o tisklêriañ e vije ur virus o tont gant ur postel anvet « On est tous Paris » hag ez eo arabat e zigeriñ rak ur virus a vije e-barzh.[41]

Barrad joa e Gaza

E Gaza, pa erruas ar c'heloù eus gwalldaolioù Pariz, e vije bet ur barrad joa ; poltredoù a ziskouezas tud Gaza laouen-sot. Ur vojenn all eo : kalz koshoc'h eo ar poltedoù, pa ziskouzont levenez tud Gaza a-c'houde un arsav-brezel etre an Hamas hag Israel.

Tan e Calais er "Janglenn"

E kamp ar "Janglenn" e Calais e vije bet plantet tan evit veñjiñ gouzañvidi tagadennoù Pariz. Ur vojenn eo, un tan-gwall e oa e gwirionez.

Tro-dro d'ar gwalldaolioùAozañ

Notennoù ha daveennoùAozañ

  1. Lec'hienn www.francetvinfo.fr 18/11/2015: "Ar 129 gouzañver d'ar gwalldaolioù e Pariz a zo bet anavezet. (fr)
  2. Lec'hienn www.europe1.fr/ 14/11/2015: "Gwalldaolioù e Pariz d'an nebeutañ 129 marvet 352 gloazhet gant 99 anezho gloazet en arvar bras. (fr)
  3. Lec'hienn Lemonde.fr/ 14/11/2015: "Ar gwalldaol marvusañ abaoe 1945. (fr)
  4. [ (fr) http://www.lesoir.be/1043543/article/actualite/fil-info/fil-info-belgique/2015-11-14/attentats-paris-une-troisieme-victime-belge Attentats à Paris: une troisième victime belge]
  5. [ (fr) http://www.emol.com/noticias/Nacional/2015/11/14/759222/Cancilleria-confirma-segundo-chileno-fallecido-en-atentados-en-Paris.html Cancillería confirma que tres chilenos fallecieron en atentados en París]
  6. http://www.noticiasaominuto.com/pais/487043/identificada-terceira-vitima-mortal-portuguesa-dos-ataques-a-paris
  7. Mediafax
  8. Evenimentul Zilei
  9. Attentats de Paris : deux Algériens parmi les victimes, Tout sur l'Algérie, 14 novembre 2015.
  10. [ (de) http://www.spiegel.de/politik/ausland/terror-in-paris-zweites-deutsches-todesopfer-bestaetigt-a-1063103.html Terror in Paris: Zweites deutsches Todesopfer bestätigt], Der Spiegel, 16 novembre 2015.
  11. http://espresso.repubblica.it/internazionale/2015/11/14/news/parigi-tra-i-feriti-due-italiani-di-senigallia-1.239034
  12. http://www.aps.sn/actualites/international/article/une-senegalaise-parmi-les-victimes-des-attentats-de-paris-selon-macky-sall
  13. [1]
  14. [2]
  15. [3]
  16. http://www.semana.com/nacion/articulo/atentados-en-paris-el-colombiano-que-resulto-herido-en-el-ataque/450029-3
  17. http://www.lanouvellerepublique.fr/France-Monde/Actualite/24-Heures/n/Contenus/Articles/2015/11/16/415-personnes-ont-ete-prises-en-charge-dans-les-hopitaux-2533348
  18. 4/12/2015 Lec'hienn Ouest-France - Gwalldaolioù Pariz. Daou zen nevez klasket war o lerc'h prim
  19. Lec'hienn Bodadeg Vroadel Bro-C'hall
  20. 16/12/2015 Lec'hienn Francetvinfo Gwalldaolioù: oberezhioù nevez evit kreskiñ surentez ar skolioù
  21. 27/11/2015 Lec'hienn francetvinfo : Ul lid-koun broadel da c'houzañvidi gwalldaolioù Pariz e 6 koulz'.
  22. 27/11/2015 Lec'hienn francetvinfo gant Ronan Tésorière – Lid-koun : kanet o deus Brel ha Barbara'.
  23. 27/11/2015 Lec'hienn francetvinfo – Gwalldaolioù an 13 a viz Du 2015 : François Hollande oc'h enoriñ ar c'houzañvidi'.
  24. 26/11/2015 Lec'hienn medias-presse.info gant Emilie Defresne: A-enep ar c'houn broadel, lod kerent da c'houzañvidi ar gwalldaol zo o vont da sevel klemm a-enep ar Stad (fr).
  25. 27/11/2015 Lec'hienn lavoixdunord.fr gant Sophie Filippi-Paoli – Gwalldaolioù Pariz: ar c'hounlid broadel a rann familhoù ar c'houzañvidi (fr).
  26. 27/11/2015 Lec'hienn courrier-picard.fr – Saint-Quentin : ar senedour a sav a-enep ar c'hounlid broadel (fr).
  27. 24/11/2015 Lec'hienn sudouest.fr gant Benoît Martin – Gwalldaolioù : Ur pomper eus al Landes a nac'h sentiñ ouzh ar vunutennad tav (fr).
  28. 17/11/2015 Lec'hienn lexpress.fr: Gwalldaolioù: Ar vunutennad tav disentet e toull-bac'h Fresnes (fr).
  29. 17/11/2015 Lec'hienn directmatin.fr – Gwalldaolioù : lod prizonidi toull-bac'h Fresnes o dije huchet a-enep ar vunutennad tav (fr).
  30. 18/11/2015 Lec'hienn ladepeche.fr – Gwalldaolioù : Ar vunutennad tav enebet e toull-bac'h Fresnes goude ar gwalldaolioù (fr).
  31. 25/11/2015 Lec'hienn metronews.fr – Gwalldaolioù Pariz: Ar vunutennad tav enebet, chikan... ur skipailh mell-droad distrollet e-kichen Toulouse (fr).
  32. 25/11/2015 Lec'hienn rmcsport.bfmtv.com – Gwalldaolioù Pariz: Ur skipailh u19 distrollet evit bezañ bet dichek(fr).
  33. 18/11/2015 Lec'hienn sport24.lefigaro.fr – Gwalldaolioù e Pariz: en Alamagn, ur vutennad tav argaset(fr).
  34. 14/11/2015 Lec'hienn LeParisien.fr: "Ar strollad Stad Islamek a gemer war e gont gwalldaolioù Pariz"(fr).
  35. 24/02/2016 Lec'hienn Lavoixdunord gant LAurent Boucher: "120 lazhet d'an 13 a viz Du e Pariz, n'eo ket trawalc'h a gred lar ur prizoniad e Bapaume"(fr).
  36. 18/12/2015 Lec'hienn http://tempsreel.nouvelobs.com/: "Gwalldaolioù an 13 a viz Du: daou vloaz sonn evit meuleudigezh d'ar sponterezh" (fr).
  37. 10/12/2015 Lec'hienn http://www.europe1.fr/: "Meuleudigezh d'ar sponterezh ha gourdrouzioù d'ar marv: al lisean a 18 vloaz kondaonet da zaou vloaz sonn" (fr).
  38. 13/11/2015 Lec'hienn sudouest.fr – Fuzuilhadennoù e Pariz ; korfoù war al leur
  39. 28/11/2015 Lec'hienn Slate.fr gant Gregory Brandy – Penaos ez eo bet skrivet istor gwalldaolioù an 13 a viz Du gant Wikipedia'.
  40. 23/11/2015 Lec'hienn Liberation.fr : Nann, trafikerien-dramm a Golombia n'o deus ket lazhet lod sponterien an 13 a viz Du (fr).
  41. 16/11/2015 Lec'hienn Lemonde.fr gant Martin Untersinger : Gwalldaolioù an 13 a viz Du 4 mojenn nevez hag a zo o treiñ (fr).
  42. (fr) 28/01/2016 lec'hienn Focus Home Interactive: Harpit #GIVEFORFRANCE gant an HUMBLE BUNDLE a-berzh Focus Home interactive
  43. (fr) 29/01/2016 lec'hienn gameblog.fr/ gant Camille Allard : Un Humble Bundle evit reiñ sikour da gouzañverien gwalldaolioù Pariz