Digeriñ al lañser pennañ

BrezhonegAozañ

Ar Brezoneg er SkolAozañ

  • 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol .

Ya d'ar brezhonegAozañ

DeskadurezhAozañ

  • Ur skol divyezhek a zo eno abaoe 1988.
  • Ur skol Diwan a zo e Montroulez ivez.
  • E distro-skol 2018 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 169 skoliad (11,3 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

Buhez foranAozañ

  • E Montroulez emañ sez embannadurioù Skol Vreizh a embann levrioù brezhonek ha gallek.

DouaroniezhAozañ

AnvAozañ

  • Ogée (war dro 1780) : "Cette ville, qui se nommait Julia du temps de César, est une des plus anciennes et des plus célèbres de la province".
  • Cambry, Finistère, p 5 : "Ainsi Morlaix, si nous en croyons Conrad, archevêque de Salisbury, écrivain du douzième siècle, fut d'abord nommée Julia ..."

" ainsi Drennalus, disciple de Joseph d'Arimathie, à son retour de l'île de Bretagne, passa par Morlaix, l'an 73 de J.C, en convertit les habitants; ce lieu se nommait alors Saliocan ou Hanterallen."

  • Albert. Le Grand : Julia;
  • Ch. Frochen, Finistère, Léon, p 97 : "Son nom vient probablement du celte Motreleg (rue resserrée)".
  • Bernard Tanguy, Communes du Finistère, p 134: " Castrum Mons Relax, 1128; ecclesia S. Martini de Monte Relaxo, 1128; ecclesia Beati Melanii de Monte Relaxo, 1170; Mont Relays, XIIè; (in) Montereleis, 1217; Montrelès, 1296; Montrelez, 1352; Morloys, 1371; Morlais, 1376; Morelaiz, 1385; Mourlaix, 1455; Montrelaes, Montrelaix, Mourlaix, 1464; Montrolaes, Morlaix,1499; breton Montroulez".

"Ce mot ... (Relaix) ... n'est autre que le vieux-français releis, relais " délaissé, abandonné".

  • Éditions Flohic (1998) : "noté Mons-Relaxus en 1128, du français mont et de l'ancien français relais, délaissé, abandonné".
  • Daniel Delattre (2004) : "Castrum Mons Relaxus au XIIè; Montereleis au XIIè".


Talvoudegezh : *relax = lec'h ehan war un hent roman (heñvelster insula = enez; stabula = staol)

ArdamezioùAozañ

  «en gul, e lestr en argant greet en aour, e ouelioù dispaket en erminig, war ur mor en glazur»

Ger-stur: S'ils te mordent, mords-les (a-enep ar Saozon) (N.B.: an dresadenn-mañ a ziskouez ul lestr en aour greet en aour)

IstorAozañ

Dispac'h GallAozañ

  • Gant al lezenn eus an 26 a viz C'hwevrer 1790 e voe lakaet Montroulez da benn ur bann[2].
  • Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe nac'het al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant Le Noannès, person parrez Sant-Melani, ha Pitot, person, ha Le Moine, kure, eus parrez Sant-Vazhev; daou gure eus Sant-Melani, Le Ffevre ha Lucas, a reas al le[3].

XIXvet kantvedAozañ

XXvet kantvedAozañ

Monumantoù ha traoù heverkAozañ

  • Pont-meur an hent-houarn
  • Kouent kozh ar Jakobined
  • Iliz katolik Sant Martin
  • Iliz katolik Sant Melani
  • Karterioù kozh gant tiez koad, pondalez
  • Straedoù-diri
  • Savadurioù kozh ar "Manu"

TudAozañ

Tud bet ganet enoAozañ

Tud bet marvet enoAozañ

Tud liammet gant kêrAozañ

ArdamezegAozañ

Familh Bidégan, eus parrez Sant-Vazhe Montroulez ː "En argant, e deir sourin en sabel"

Emdroadur ar boblañs abaoe 1793Aozañ

 

[7]

MelestradurezhAozañ

Roll ar vaered
Mare Anv Strollad
1615-1641 Yves Le Bervet (du Parc) (1579-1641)
1947-1971 Jean Le Duc
Jean-Jacques Cléach Strollad Sokialour Gall
1989-1995 Arnaud Cazin d'Honincthun UDF
1995-1997 Marylise Lebranchu Strollad Sokialour Gall
2001-2008 Michel Le Goff Strollad Sokialour Gall
2008-bremañ Agnès Le Brun TDD (Tu-dehoù diseurt)
Da vezañ kendalc'het

SkeudennoùAozañ

Kêrioù gevelletAozañ

Bro Kêr Abaoe
  Alamagn Würselen 1976
  Kernev-Veur Truru 1979 Bezañ 'zo eno ur vali anvet: Morlaix Avenue.
  Burkina Faso Réo 1991
  Polonia Chełm

SportAozañ

Darvoudoù-sport a bep seurtAozañ

Liammoù diavaezAozañ

Dave ha notennoùAozañ

  1. Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
  2. J. B. Duverger, Collection complète des lois, décrets, ordonnances, règlemens avis du Conseil d'Etat, Levrenn gentañ, Eil embannadur, Pariz, 1834, p.105
  3. Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajennoù 47 ha 48
  4. Pertes RAF Finistère
  5. Pertes USAAF Finistère
  6. Eric Rondel, Les Américains en Bretagne, p.8, Éditions Astoure, 2008
  7. Cassini hag EBSSA