Urzh an Erminig

(Adkaset eus Kolier an Erminig)

« Urzh an Erminig » a oa un urzh a varc’hegiezh hag a voe krouet gant an dug Yann IV Moñforzh e 1381. E 1448 e voe staget outañ urzh ar penn-ed ha dont a reas Urzh an Erminig da vezañ Urzh an Erminig hag ar Penn-ed. Evit gouzout hiroc’h, lennit ar pennad diwar-benn an urzh-se.

E 1972 e voe krouet « Kolier an Erminig » evit enoriñ ar pennoù bras a labour evit kas sevenadur Breizh war-raok.

An erminigAozañ

 
Chapel al lise Sant Salver e Redon

Hervez ur vojenn, an Dugez Anna a oa o pourmen e Breizh p'he doa gwelet tud o chaseal un erminig. P'eo en em gavet al loen war ribl ur poull-dour e tibabas talañ ouzh ar chaseourien kentoc’h eget kousiañ e vlev gwenn-kann gant fank. An Dugez Anna, fromet-kaer gant emzalc’h al loenig-se, goulenn a ra ouzh ar chaseourien chom hep lazhañ an erminig. Neuze, e divizas ober eus an erminig hi arouez. « Kentoc’h mervel eget bezañ kousiet » zo deuet da vezañ ger-ardamez Breizh (latin : « Potius mori quam foedari »).

Lakaet e voe an erminig, evit gwir, da ardamezoù duged Breizh gant Pêr Iañ Brizhkloareg (1213-1237), a oa ezel eus tiegezh Dreux. E vab oa Pêr kentañ Brizhkloareg da Robert 1añ, ur mab da Loeiz VI. Tiegezh Dreux en doa ur skoed-ardamez gant karezennoù aour ha glas-pers hag ul lurell ruz. E 1316 e kemmas an dug Yann III an ardamezoù. Tennañ a reas ar c’harezennoù hag al lurell hag un torradur erminigoù lakaet en o lec’h. Dont a reas da vezañ ardamez Breizh. Krouet e voe an erminig ardamezek neuze gant ur familh kapesian.

   

Marc'hegerien an urzh diazezAozañ

  • 1404 : Robert de Bargeon ha Houvet, floc'hed an Dugez Janed Bro-C'hall
  • 1414 : an ao. Gourlai, dileuriad eus Bro-Skos ; Guillaume Rigmaiden, ur Saoz ; Simon Taillefer ; an ao. Peloc, kannad eus Bro-Skos

An urzh a vremañAozañ

Kolier an Erminig a vez roet bep bloaz, hiziv an deiz, da bevar den a ouestl o buhez da gas Breizh war-raok.

E 1972 e voe lakaet ar senedour Georges Lombard da brezidant ar CELIB (poellgor studiañ ha liammañ interestoù Breizh) war lerc’h René Pleven. Abaoe 1951 e oa René Pleven prezidant ar CELIB hag evit trugarekaat hag enoriñ anezhañ e teuas ar mennozh gant Georges Lombard adkrouiñ an enor bet krouet gant an dug Yann IV. Roet e voe Kolier an Erminig da René Pleven d'an 29 a viz Gwengolo 1972 e Palez Kendalc'hioù Pondi, dirak pennoù-bras eus ar metoù politikel, sevenadurel hag armerzhel.

E 1973 e voe roet Kolier an Erminig da Jean Meveleg (prezidant Kambr rannvroel al Labour-Douar) ha d’ar c’helenner Gabriele Pescatore (prezidant Cassa per il Mezzogiorno, a savas, gant ar CELIB Kuzuliadeg broioù-mor trobarzhiat Europa).

E-pad 15 vloaz ne voe roet kolier an erminig da zen. Goulenn a reas ar CELIB neuze kenderc’hel da enoriñ tud.

DegemeridiAozañ

 
Yann Baron gant kolier an Erminig en e gerc'henn.
Bloavezhioù 2010
Bloavezh Lec'h Degemeridi
2011 C'hoariva Max Jacob Kemper Joseph Le Bihan, Andrea ar Gouilh, Yann Choucq, hag André Pochon
2012 Gwengamp Albert Boché, Yves Lainé, Ivonig ar Merdi, Breudeur Morvan
2013 Sant-Nikolaz-an-Hent Jean-Jacques Monnier, Yves-Pascal Castel, Martial Ménard, Tangi Louarn
2014 Naoned Philippe Abjean, Nicole Le Garrec & Félix Le Garrec, Jacqueline Le Guen, Erwan Vallerie
2015 Gwened Philippe Argouarc'h, Patrick Mareschal, Yvon Palamour, Eugène Riguidel
2016 Karaez Nolwenn Korbell, Jean Cevaer, Yann-Fañch Jacq, Mikael Bodlore-Penlaez
2017 Sant-Ke-Porzh-Olued Mari Rioual, Loeiz Elegoet, Joël Auvin, lesanvet Nono, Alan an Noac'h
2018 An Oriant Yann Talbot, Gwyn Griffiths, Jorj Kadoudal; Herve ar Beg
2019 Opera Roazhon Malo Bouëssel du Bourg, Mariannig Larc'hantec, Paul Loret, Maripol Gouret, Stéphanie Stoll
2020 Gwenrann ha Tbilisi (Jorjia) Jorj Belz, Pascal Jaouen, Tri Yann (Jean-Louis Jossic, Jean-Paul Corbineau, Jean Chocun), Anna Mouradova
Bloavezhioù 2020
Bloavezh Lec'h Degemeridi
2021 Kemper Danièle Novello Floc'hlay, Yvette Peaudecerf, Bernez Audic, Denez Prigent
2022 Testenn er gellig Testenn er gellig

Degemeridi dre vroadelezhAozañ

Bro Niverenn izili
  Breizh 144
  Kembre 3
  Stadoù-Unanet 1
  Belgia 1
  Bro-Saoz 1
  Italia 1
  Rusia 1
  Katalonia 1
  Polonia 1


LevrlennadurAozañ

  • Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014

DaveoùAozañ

  1. Le Télégramme de Brest, 1 Here 2008
  2. Ouest-France an 12-13 Gwengolo 2009, pajenn Bretagne, pajenn 7
  3. Ouest-France an 3-4 Here 2009, pajenn Bretagne
  Porched Breizh – Adkavit pennadoù ha rummadoù Wikipedia a denn da Vreizh.